Class 12 Political Science:Contemporary South Asia|समब्रा-समब्रि खोला एसिया|आयदा 3|Bodo Medium|– In this post, we are presenting the most important questions and answers for Class 12 आयदा 3| Bodo Medium| समब्रा-समब्रि खोला एसिया. This material is designed to help students prepare effectively for their exams.

Class 12 Political Science: आयदा 3|Bodo Medium|समब्रा-समब्रि खोला एसिया
1) हादरखौ सिनायथि हो (Identify the countreis)
(a) राजा खुंथाइ नायगिरनाय, फोरजा खुंथाइ नायगिरनाय (Pro-Monarchy, Pro-Democracy) फोरनि गेजेराव दावहा आरो उदखारिफोरा सोरजिनाय राजखान्थि थिरथि गैयि।
(b) बां दोलोआरि बादायज्लायनायजों आवग्रिजानाय लेण्डलक हादर (Landlocked)।
(c) खोला एचिया हालामनि गिबि गिबियै राडारि उदां जानाय (Liberalise) हादरनि मुं।
(d) फाइखि खुंथाइ (Military) आरो फोरजा खुंथाइ नायगिरनायनि गेजेराव सौग्रावनाय (Conflict) हानजा जेराव फोरजा खुंथाइ गादबना फाइखि खुंथाइ सोलियो।
(e) खोला एचियानि हादर जाय बांद्राय सिमा सेर बाहागो आरो बयनिबो मिरुवारि।
(f) आगोलाव खुंथाइनि गाहाइ महरै सुलतान दंमोन, आथिखालाव सुबुंखुं खान्थि बाहायनाय हादर।
(g) खम आरजिनाय (Small Saving) आरो गामि हालामाव जहै समबाय (Cooperation) मावज्लायनाया गोरिब-गुन्द्रानि बिबांखौ खमाय होदों।
(h) राजा खुंथाइ Landlocked हादरनि मुं।
फिन्नाय : (क) नेपाल
(ख) भुतान
(ग) भारत
(घ) पाकिस्तान
(ङ) भारत
(च) मालदीव
(द्ध) नेपाल
(छ) भारत
2)गाहायाव फोरमायनाय मादाव खोला एचियायाव माबे गोरोन्थि?
a.खोला एचियानि गासै हादरानो फोरजा खुंथाइ।
b. बांलादेश आरो भारत हादरा दे राननायनि गोरोबथा सागान खालामदों।
C.इसलामाबादाव जानाय खोला एचियानि हालामारि फोनांजाब आफाद (SAARC) नि जथुमआव SAFTA गोरोबथाखौ सागान खालामो।
d. आमेरिका जुथाइ हादर (USA) आरो चिन हादरा खोला एचियानि राजखान्थियाव गोहोम (Influence) खोख्लै हानाय खामानि मावदों।
फिन्नाय a. खोला एचियानि गासै हादरानो फोरजाखुंथाइ।
3) बांलादेश आरो पाकिस्तान हादरनि गेजेराव मा माया गोरोबनायफोर (Commonality ) आरो फारागथि फोरजा खुथाइयारिनि रोंगौथि दं लिर।
फिन्नाय – बांग्लादेशआ गावनो पाकिस्ताननि बाहागो जानानै दंमोन। बे मोन्नैबो हादोरा गाहायाव होनाय बायदि माखासे गोरोबलायनाय आरो फारागथिफोर दं :
गोरोबलायनायफोर
- बांग्लादेश आरो पाकिस्तान मोन्नैबो रौनिया खुंधायनि सिडाव दंमोन।
- मोन्नैबो जायगायाव, सुबुंखान्थिनि थाखाय जुजिनाया गाव-गावनि लामाजों जादोंमोन।
- पाकिस्ताननि खुंथाया जेनेरेल अयुब खाननि बिथोनाव जागायदोंमोन आरो याह्यानि रौनिया खंथायखौ लामा होग्रा सुबुंफोरनि गेजेराव गोजोननाय गैयैनि थाखाय नागारदोंमोन आरो रौनिया खुंथायखौ सोलिहोबाय थादोंमोन. थेवब्लाबो रौनिया खुंगिरिफोरा गावसोरनि खुंथायखौ सुबुंखान्थियारि महर होनो थाखाय बिसायख’थि खुदोंमोन।
- बे बायदिनो, बांग्लादेशआ सुबुंखान्थिजों जागायजेन्नो थाखाय गावनि संबिजिरखौ लिरदोंमोन। शेख मुजीबुर रहमानआ आवामी लीगनि अनगायै गासैबो दोलोफोरखौ फोजोबनानै हादोरगिरिनि दाथाय दादोंमोन। नाथाय बिथांखौ बुथारखांनायनि उनाव गोदान रौनिया खुंगिरि जिया-यूर-रहमानआ गावनि हानजा दादोंमोन आरो इं 1979 माइथायाव बिसायख’थि देरहादोंमोन। उनाव बिथांखौबो बुथारनाय जादोंमोन आरो गुबुन सासे रौनिया दैदेनगिरि लेफ्टिनेन्ट जेनेरेल एच.एम. एरशादआ बिबानखौ सामलायदोंमोन।
फारागथिफोर
- पाकिस्तानाव, रौनिया, पादरी आरो हा बिगोमा गेदेर फोलेरफोरा सायख’जानाय सोरखारखौ बोख्लायनो थाखाय समाजारि महरै गोहोम खोख्लैदोंमोन, बबेखानि बांग्लादेशआव दैदेनगिरिफोर आरो बिसोरनि दोलोनि सोद्रोमाफोरा बेनि थाखाय गोहोम खोख्लैदोंमोन।
2.पाकिस्तानाव भारतजों दावराव-दावसिनि जाहोनाव रौनिया हान्जाखौ मदद होग्रा हान्जाफोरा बांसिन गोहोगोरा जाबाय, बबेखानि बांग्लादेशआव भारतनि लोगोआरि आरो थुलुंगानि थाखाय रौनिया हान्जाखौ मदद होग्रा हान्जाफोरा गोहोगोरा।
4)नेपाल हादराव फोरजा खुंथाइनि मोगा मोगि (Challanges) जानायफोरखौ फारियै लिर।
फिन्नाय : नेपालाव सुबुं खुंथायनि थाखाय मोनथाम जेंनाया मोनसे थाम ख’नायारि जुजिलायनायनि फिथायमोन-
- राजाफोलेरारि गोहोफोर
- डेमक्रेटफोर
- माउबादिफोर
बेफोर जेंनाफोरा एप्रिल 2006 मायथाइयाव गिदिर, हादोर नाङै, सुबुं खुंथायनि मददगिरिफोरनि हेंथा दिन्थिफुंदोंमोन।
5)श्रिलंकायाव हारिमायारि सौग्रावनायनि गाहाइ फावलाग्राखौ लिर। बे सौग्रावनाय थांखिखौ मा बायदि सुस्रांनो होगोन?
फिन्नाय : श्रीलंकायाव हारियारि दाडाबाजिनि गाहाइ फावलाग्राफोरा सिंहला आरो श्रीलंकानि तामिलफोरमोन।
श्रीलंकायाव राजखान्थिया सिंहला हारिनि लुबैनायफोरजों गादबजादोंमोन, जाय तामिलफोरनि बेरेखामोन।तामिलफोरा भारतनिफ्राय बैयावं थांनायमोन।सिंहलीफोरा श्रीलंकाखौ बिसोरनिल’ होनना सानदोंमोन, बेनिखायनो तामिलफोरनो जेबो खाबु होआखैमोन। बे बिग्रायनायानो तामिल हायुंआरि सानस्रि सोमजिहोदोंमोन।
‘हारियारि दाडाबाजि’
इसिङारि दावराव-दावसिनि खिथेर होसेआवबो श्रीलंकाया सुबुंखान्थियारि राजखान्थियारि खान्थिखौ लाखिदोंमोन आरो गोबां रांखान्थियारि जौगानाय आरो गोजौ थाखोनि सुबुं जौगाथाय रेबथुमदोंमोन।
6) भारत आरो पाकिस्ताननि गेजेराव बावैसो (Recent ) जानाय गोरोबथा ( Agreement ) फोरखौ मुंख’। जों बै गनै हादरा मोजां लोगोयारि सोमोन्दोनि थि लामाजों थांदों होनना थिरां जानो हागौदा? भारत आरो बांलादेशनि गेजेराव हेफाजाब आरो फारागथि थाज्लायनाय मोननै हालामनि मुं मुख’।
फिन्नाय : भारत-पाकिस्ताननि सोमोन्दोआ ओनसोलारि दावराव-दावसि आरो हिंसानि सल’ बायदि नुयोब्लाबो, गुबुन गुबुन गोरोबथाफोरनि सिङाव जेंनाखौ सामलायनो आरो गोजोन गायसननो नाजानायनि मोनसे फारि जादों:
- दावहानि खैफोदखौ बाङाय खालामनो थाखाय फोथायथि लाबोनायनि राहा लानो गनायथि जादोंमोन।
- समाजारि मावफारियाफोर आरो मुंदांखा सुबुंफोरा लोगोनि आबहावा सोरजिनायाव हेफाजाब होदों।
- दैदेनगिरिफोरा साबसिन बुजिनो थाखाय जथुमाफोराव लोगो हमदों।
- बे मोन्नै हादोरनि गेजेराव बास लामाफोरखौ बेखेवनाय जाबाय।
- थांनाय बा बोसोराव पान्जाबनि मोन्नै ओनसोलनि गेजेराव फालांगिया गोबां बांदों।
- भिजाफोरखौ गोरलैसिनै होनाय जादों।
नङा, गोजौआव मुंख ‘नाय गोरोबथाफोर आरो हाबाफारिफोर थासेआवबो, जों बेखौ रोखा खालामनो हाया दि मोन्नैबों हादोरा लोगोनि लामायाव मोजाङैनो दं, थेवब्लाबो दावराव-दावसिनि माखासे बिथिंफोरखौ सुस्रांनो थाखाय लामा दं होनना सानजायो।
7)भारत आरो बांग्लादेशनि गेजेराव हेफाजाब आरो फरागथि थाज्लायनाय मोननै हालामनि मुं मुख’।
फिन्नाय : गोरोबलायै
1.गंगा आरो ब्रह्मपुत्र दैमानि दैखौ रानलायनायाव गोरोबलायै।
2.भारताव आयेन बेरेखा हाबफैनाय।
3.भारतारि रौनियाफोरखौ गावनि ओनसोलनि गेजेरजों थांनो गनायथि होनो नेवसिनाय।
4.भारतनो मिथिंगायारि गेसखौ दैथायहरनायाव बादा।
हेफाजाब
- थांनाय जि बोसोरनि गेजेराव रांखान्थियारि सोमोन्दोआ जोबोद साबसिन जादों।
- बांग्लादेशआ म्यानमारनि गेजेरजों खोला-सानजा एसियाजों फोनांजाबनो थाखाय भारतनि ‘लुक ईस्ट’ खान्थिनि बाहागो।
- खैफोद सामलायनाय आरो आबहावानि आयदाफोराव हेफाजाब होनाय।
- सरासनस्रा खैफोदफोरखौ सिनायथिनाय आरो गावजों गावनि गोनांथिफोरनि फारसे बांसिन सांग्रां जानायाव हेफाजाब होनाय।
8)खोला एचियायाव नै हादरारि (Bilateral) सोमोन्दोआव गुबुन हादरारिनि गोहोफोरा माबोरै गोहोम (Influence ) खोख्लैदों ? मोनसे बिदिन्थि हो।
फिन्नाय : बायजोआरि गोहोफोरा खोला एसियायाव नै हादरारि सोमोदोखौ गोहोम खोख्लैयो मानोना लांदां जायगायाव मोनसेबो ओनसोल गैया। बेयो बायजोआरि गोहोफोर आरो जाथायफोरजों गोहोम खोख्लैजानाय, बेयो ओनसोलारि नङै गोहोफोरनिफ्राय गावखौ जेसेबांखि रैखा खालामनो नाजाया मानो :
- चीन आरो आमेरिकाया खोला एसियानि राजखान्थियाव गाहाय गेलेगिरिफोर जानानै दं।
- थांनाय जि बोसोराव चीन-भारतनि सोमोन्दोआ मख ‘जाथाव जौगादों, नाथाय पाकिस्तानजों चीननि सोलोआरि बाहागोआरिआ मोनसे गेदेर जेंना गोनां जानानै दं।
- जौगाथाय आरो ग्ल ‘बेलाइजेसननि दाबिफोरा मोन्नै एसियानि गेदेमाफोरखौ खाथियाव लाबोदों आरो 1991 मायथाइनिफ्राय बिसोरनि रांखान्थियारि सोमोन्दोआ गोखैयै बांदों।
- आमेरिकाया भारत आरो पाकिस्तान मोन्नैजोंबो मोजां सोमोन्दो दं आरो भारत-पाक सोमोन्दोआव सामलायगिरि महरै खामानि मावो।
- मोन्नैबो हादोराव रांखान्थियारि फोसाबनाय आरो उदार रांखान्थियारि खान्थिफोरा आमेरिकानि बाहागो लानायनि गोथौथिखौ बांहोदों।
9) खोला एचिया हादरनि गेजेराव राङारि हेफाजाब होनाय खाबुवारि थिलि (Forum ) महरै खोला एचिया हालामारि फोनांजाब आफादनि बिफाव आरो सिमाथि (Limitation ) सोमोन्दै सुंथाबै लिर।
फिन्नाय : सार्कनि बिफाव : सार्कनि बिफावखौ गाहायाव होनाय बायदि सिनायथिनो हायो :
- साउत एसियान एस ‘सिएशन फर रिजिनेल क’-अपरेशन’ (सार्क) आ 1985 मायथाइनिफ्राय हेफाजाब जौगाहोनो थाखाय खोला एसियानि रायजोफोरनि गेजेराव मोनसे ओनसोलारि हाबाफारि।
- बेयाव गावजों गाव गोरोबलायनाय आरो बुजिलायनायखौ थुलुंगा होनो थाखाय सास्त्रि सोद्रोमाफोर थायो।
- सार्कआ जथाइ रांखान्थियारि रैखाथिनि थाखाय खोला एसियानि थाखाय उदां फालांगि ओनसोलफोरनि थाखाय साफ्टा (खोला एसियानि उदां फालांगि गोरोबथा) जागायदों।
- सार्कआ गावनि सोद्रोमा हादोरफोरनि रांखान्थियारि जौगाथायनि सायाव ओनसोलारि नौ गोहोफोरनि सायाव सोनारनायखौ बाङाय खालामनो अनुमान खालामदों।
सिमाफोर : सार्कआ गावनि सोद्रोमा हादोरफोरनि गेजेराव राजखान्थियारि फारागथिनि थाखाय लासै-लासै जौगागासिनो दं-
- खालि दावराव-दावसिनि जाहोनाव भारत आरो पाकिस्ताननि गेजेराव काश्मीरनि जेंनायाल’ फारसेआरि जेंनाफोर सोमजिहोदोंमोन।
- भारतनि माखासे नसुंसेनि सुबुंफोरा गियो दि भारतआ गावसोरनि समाज आरो राजखान्थिखौ गोहोम खोख्लैनानै बिसोरनि सायाव गोहोम खोख्लैनो सानदों।
- सार्कनि सोद्रोमाफोरा जौगाफुनाय एबा बाडायसिन जौगाफु हादोरफोरनिफ्राय फैयो जाय रांनि थोजासे नङिसोमजिहोयो।
10)भारत हादरनि सांखाथियाव थानाय (Neighboure) हादरफोरा भारत हादरनि सरखारा उन्दै हादरफोरखौ गादबना दोनो आरो इसिडारि मावनायाव आखाइ होदों होनना सानो। बे सान्दांथिया थार दा ?
फिन्नाय : नङा, आखाय होदों होननाया सैथो नडा मानोना भारतआ गावनि नसुंसेनि बिबांखौ आरो गोहोनिफ्राय बांसिन सामलायनो नाजायो, जायखौ गाहायाव होनाय बिथायाव थार होनना बुंनो हायो-
- भारतआ गोबां समावनो गावनि नसुंसेनि सुबुंफोरजों सोबख ‘जानायखौ मोनदांदों।
- गुबुन फारसेथिं, भारतनि नसुंसेनि सुबुंफोरा गियो दि भारतआ बिसोरखौ ओनसोलारि महरै गादबनो लुबैयों, नाथाय भारतआ मिरुआव दं जाय भुमखौराङारि महरै गुबुन हादोरफोरजों सिमा रानलायो, जायखौ गावजों गाव बुजिलायनायाव गनायना लानांगौ।
- भारतआ गावनि नसुंसेनि रायजोफोराव राजखान्थियारि दिदोमथि गैयैनिखौ एंगारो जाहाथे बायजोनि सुबुंफोरा बे ओनसोलाव गोहोम खोखलैनायनि मुलाम्फा लाया।
जोबोद गुसुं सोंथिनि फिननाय हो: गासै नम्बर 1
1) SAFTA नि आबुं महरा मा?
फिननाय:South Asian Free Trade Area (खोला एसियान उदां फालांगि ओनसोल)।
2) WTO नि आबुं महरखौ लिर?
फिन:World Trade Organisation (बुहुमनां फालांगि आफाद)।
3)गिबिसिन SAARC जथुम्माया बबेयाव खुंजादोंमोन।
फिन:ढाकायाव, इं 1985 मायथाइयाव ।
4) SAARC नि आबुं ओंथिया मा?
फिन:South Asian Association Regional Co-operation (खोला एसियान एस्स’सिएस’न अफ रिजिनेल क’अपारेसन)।
5) SAARC खौ बबे बोसोराव दानाय जादोंमोन?
फिननाय:इं 1985 मायथाइयाव ।
6)नेपालाव थांनो थाखाय Visa नि गोनांथि जायो नामा?
फिननाय: जाया।
7) नेपाला हा बेंखनजानाय हादर नामा?
फिन:नंगौ।
8) नेपालाव जुथाइ हादोर सुबुंखान्थिखौ माब्ला गायसननाय जादोंमोन?
फिन:मे दाननि 2008 मायथाइयाव।
9) सानजा पाकिस्तानाव माब्ला नखर दावहा जादोंमोन?
फिन:इं 1971 मायथाइयाव ।
10) पाकिस्ताना माब्ला उदांस्रि मोननायमोन?
फिन: 14 आगस्त , 1947 मायथाइयाव।
11) खोला एसियायाव मोनबैसे हादोरफोर दं?
फिन:गं 8 (दाइन) ।
12) भारत आरो पाकिस्ताननि गेजेराव सागान होजानाय दै गोरोबथानि मुंखौ लिर?
फिन:सिन्धु दै गोरोबथा।
13) LOC नि ओंथिया मा?
फिननाय:Line of Control आ भारत आरो पाकिस्ताननि गेजेराव सिमाखौ सामलायनाय लाइन।
14) श्रीलंकायाव सुबुंखान्थिखौ माब्ला लाबोनाय जादोंमोन?
फिन:इं 1948 मायथाइयाव ।
15) L.T.T.E नि आबुं महरा मा?
फिननाय: Liberation Tigers of Tamil Elam।
16)खोला एसियानि ओंथिया मा?
फिन:खोला एसिया बुङोब्ला बांग्लादेश, भुतान,नेपाल,श्रीलंका, पाकिस्तान, आफगानिस्तान आरो मालदीप हादरफोरखौनो मोनथियो।
17) मालदीपनि मोनसे राजखान्थि दोलोनि मुंखौ लिर?
फिननाय: मालदीबियन डेम’क्रेटिक पार्टी।
18) मालदीपआव माल्टि-पार्टी खान्थिखौ माब्ला लाबोनाय जादोंमोन?
फिननाय: इं 2005 मायथाइयाव।
19) भारतआ श्रीलंकायाव गोजोननि रौनियाफोरखौ माब्ला दैथायहरदोंमोन?
फिन:इं 1987 मायथाइयाव ।
20) भारत आरो श्रीलंकाया माब्ला FTA आव सागान होदोंमोन?
फिननाय:दिसेम्बर, 1998 आव।
21) पाकिस्ताननि मोनसे राजखान्थियारि दोलोनि मुं लिर?
फिन: Pakistan People’s Party ।
22) LTTE नि गाहाय दैदेनगिरिनि मुङा मा?
फिननाय:भेलुपिल्लाइ प्रभाकरन।
23) चिनआ खोला एसियानि हादोर नामा?
फिन:नङा।
गुसुं सोंथिनि फिननाय:2
1) भारत आरो पाकिस्ताननि गेजेराव सौवग्रावलायनायनि मोननै बिथिंखौ मुंख’।
फिननाय:जम्मु आरो काश्मिरनि सायाव दाङाबाजि।
उदखारि जेंनाखौ लानानै दावराव-दावसि।
2) भारत आरो बांलादेशनि गेजेराव हेफाजाबनि मोननै बिथिंखौ मुंख’।
फिननाय:बेफार-फालांगि।
मिथिंगायारि खैफोद आरो दै राननाय।
3) बांलादेशआ…. निफ्राय……. पाकिस्ताननि मोनसे बाहागोमोन।
फिननाय:1947 मायथाइनिफ्राय 1971 मायथाइसिम।
4) भारत आरो बांलादेशनि गेजेराव सौग्रावलायनायनि मोननै बिथिंखौ मुंख’।
फिननाय:सिमा नांलायनाय।
जाय सुबुंफोरा बांलादेशनिफ्राय आयेन बेरेखा राहाजों भारताव फैदोंमोन।
5) श्रीलंकायाव दावराव-दावसिजों लोब्बा थानाय मोननै हारिनि मुंफोरखौ लिरना दोन?
फिननाय: सिंहलि आरो तामिल हारिफोर।
6) खोला एसियानि गंथाम हादोरफोरनि मुंफोरखौ लिर।
फिननाय:भारत, पाकिस्तान आरो आफगानिस्तान।
7) भारत आरो पाकिस्ताननि गेजेराव दासिम मोनबैसे दावहा नांखो?
फिननाय: मोनब्रै ।
8)भारत आरो भुताननि गेजेराव हेफाजाबनि मोननै बिथिंखौ मुंख’।
फिननाय: i)उदखारि बिथिङाव मोननैबो हादोरजों हेफाजाब होनाय।
ii)भुटाननि जौगाथायनि थाखाय भारतआ होनाय राङारि हेफाजाब।
9) SAFTA या माब्ला खामानिआव बाहायजादोंमोन आरो बेनि थांखिया मा ?
फिन्नाय : सफ्टाया 2006 मायथाइनि 1 जानुवारिनिफ्राय खामांनिआव बाहायजादोंमोन। बेनि गुबै थांखिया गासै खोला एसियाखौ मोनसे उदां फालागि ओनसोल बानायनाय।
10) SAARC (सार्क) नि सोद्रोमा हादोरफोरनि मुंफोरखौ लिर।
फिन्नाय : भारत, पाकिस्तान, आफगानिस्तान, श्रीलंका, बांग्लादेश, नेपाल, भुटान आरो मालदीप।
11) Look East Policy (लुक ईस्ट पलिसि ) आ मा?
फिन्नाय : खोला-सानजा एसियानि हादोरफोरजों रांखान्थियारि सोमोन्दोखौ बांहोनो थाखाय भारतजों नाजावजानाय खान्थिखौ लुक ईस्ट पलिसि होन्ना मिन्थिनाय जायो।
12) थांनाय मोन्नै सार्क जथुम्माफोरखौ लिर।
फिन्नाय : (i) 19थि जथुम्मा, इस्लामाबाद, पाकिस्तान, 2016।
(ii) 18थि जथुम्मा, काठमान्डु, नेपाल, 2014।
13) पाकिस्ताननि सानै रौनिया खुंगिरिफोरनि मुं लिए।
फिन्नाय : (i) याह्या खान।
(ii) जेनेरेल जियाउल हक ।
We are updating now……


