Class 12 Political Science:Contemporary Centres of Power| आयदा 2|Bodo Medium|समब्रा-समब्रि समनि गोहोनि मिरुफोर– In this post, we are presenting the most important questions and answers for Class 12 आयदा 2| Bodo Medium|समब्रा-समब्रि समनि गोहोनि मिरुफोर. This material is designed to help students prepare effectively for their exams.

Class 12 Political Science:Contemporary Centres of Power| आयदा 2|Bodo Medium|समब्रा-समब्रि समनि गोहोनि मिरुफोर
फरा आयदानि सोंनायनि फिननाय
1)गाहायनिखौ समफारिबादियै साजाय-
क)चिननि WTO आव हाबनाय
ख)EEC नि गायसननाय
ग)EU नि गायसननाय
घ)ARF नि जोनोम
फिननाय: ख), ग), घ),क),
2) एसियान (ASEAN) नि लामा…..
क) ASEAN नि सोद्रोमाफोरनि जिउनि फाव-फेसनखौ बेरखां होयो।
ख) ASEAN सोद्रोमाफोरनि गेजेराव महरनि साननायखौ फोरमायलायनाय जाय नेमखान्थि गैयै आरो मोनसे थांखियाव खामानि मावलायो।
ग) रैखाथि बिथांखिखौ ASEAN नि सोद्रोमाफोरा मानिनानै सोलिदोंमोन।
घ)गासै ASEAN सोद्रोमाफोरखौ फोनांजाबनायनि लामा।
फिननाय:ख
3)गाहायनि बबे मोनसे हादरफोरा ‘गेवलां दरजा’ (Open Door)’ बिथांखिखौ आजावनानै लादोंमोन?
क)चिन
ख)खोला करिया
ग)जापान
घ) आमेरिका जुथाइ हादर
फिननाय:चिन
लादां जायगाखौ सुफुं
क)चिन आरो भारत हादरनि गेजेराव 1962 मायथाइयाव सिमानि दावहा/बेरेखा जादोंमोन गाहायै……आरो…… ओनसोलाव।
ख)……… मायथाइयाव ARF आ गायसनजादोंमोन।
ग)1972 मायथाइयाव चिन हादरा…….हादरजों ना हादरारि सोमोन्दोआव हाबदोंमोन।
घ)………बिथांखिया 1948 माइथायाव Organisations for European Economic Corporation गायसननायाव थुलुंगा होदोंमोन।
ङ)……..आ ASEAN Community नि गौथुम जाय रैखाथि बिथांखिजों सोमोन्दो दं।
फिननाय:क)अरुणाचल प्रदेश, अक्साई चिन
ख)1994
ग) आमेरिका
घ)मार्शल
ङ)एसियान रिजनेल फराम
5)ओनसोलारि गौथुमफोर गायसननायनि थांखिफोरा मा मा?
फिननाय: ओनसोलारि गौथुमफोर गायसननायनि थांखि फोरखौ गाहायाव होनाय जाबाय-
क) ओनसोलारि जौगाथायखौ गोख्रैयै जौगाफुनाय मुलुगनां रांखान्थिजों समान खालामनाय।
ख) समाजारि दावगानाय आरो हारिमुआरि जौगाथायनि गेजेरजों रांखान्थियारि जौगानायखौ गोख्रै खालामनाय।
ग)आयेननि खुंथाय आरो जुथाइ हादोर चार्टारनि बोसोन खान्थिनि सायाव बिथा खालामनानै ओनसोलारि गोजोन आरो दिदोमथिखौ जौगाहोनाय।
6)थुमलुवारि (भुमखौराङारि) जायगाया ओनसोलारि गौथुमफोर दानायाव माबोरै गोहोम खालामो?
फिननाय:थुमलुवारि जायगाया ओनसोलारि गौथुमफोर दानायाव गोहोम खोख्लैनो हागौ मानोना:
क) थुमलुवारिया माखासे जारिमिनारि सुथुर आरो लोरबांथिफोरजों गोहोम खाख्लैजानाय।
ख) माब्लाबा माब्लाबा रोखोमसे मोजां मोननायफोरा ज’ जायो।
ग) ओनसोलारि रांखान्थिनि थाखाय फिथाइगोनां ओनसोलफोराबो भुमखौराङारि खाथिनि फिथाइ।
7) एसियान नोजोर 2020 (ASEAN Vision, 2020) नि थाफादेरफोरा मा मा?
फिननाय:ASEAN Vision, 2020 नि थाफादेरफोरखौ गाहायाव मख’नाय बायदि बुंनो हायो:
क) गेजेर हायुंआरि सुबुं समाजाव मोनसे उननि नुजानाय बिफाव।
ख)टाई ओनसोलाव दावराव-दावसिनि सायाव सावरायनायखौ थुलुंगा होनाय।
ग) दावराव-दावसिफोरखौ फोजोबनो थाखाय गेजेर सावरायनाय, थामहिनबा कंबोडियानि दाङाबाजि, सानजा तिमोर खैफोद, मेलनि गेजेरजों सानजा एसियानि हेफाजाबनि सायाव बोसोरारि सावरायनाय।
8) ASEAN Community नि गुदि खिथा खुन्थिया (Pillars) फोर आरो थांखिफोरनि मुंफोरखौ हो?
फिननाय: एसियान कमिउनिटिया गाहायाव मख’नाय मोनथाम खुन्थियाफोरखौ गायसनदोंमोन:
क) ASEAN Security Community.
ख)ASEAN रांखान्थियारि सुबुं समाज।
ग) ASEAN समाजारि-हारिमुआरि सुबुं समाज।
ASEAN हारिनि थांखिफोरा गाहायाव होनाय बादि:
क) ओनसोलारि नांलायनायफोरा हाथियारजों सौवग्रावलायनायाव बारा जानो नाङा।
ख) समाजारि दावगानाय आरो हारिमुआरि जौगाथायनि गेजेरजों रांखान्थियारि जौगानायखौ गोख्रै खालामनाय।
ग) आयेननि खुंथाय आरो जुथाइ हादोर चार्टानि बोसोन खान्थिनि सायाव बिथा खालामनानै ओनसोलारि गोजोन आरो दिदोमथिखौ जौगाहोनाय।
घ) रांखान्थियारि जेंनाफोरखौ सुस्रांनो थाखाय नांलाय-खमलाय सुस्रांनाय आदब खान्थि गायसननाय।
ङ)रां थिसननाय, मावसाफोर आरो सिबिथायफोरनि थाखाय उदां फालांगि ओनसोल सोरजिनाय।
9) दानि सोलिफु चिननि रांखान्थिया बिथोन रांखान्थिनिफ्राय मा बायदि लामाफोराव फाराग दंं?
फिननाय: आथिखालनि चिननि रांखान्थिया फुन्जि आरो बिरोंदामिननि रां थिसननायजों गोजौ दिहुनथाइ दिहुननो थाखाय ‘लांदां दरजा खान्थि ‘नाजावदों।बेयो गावनि कमाण्ड इक’न’मिनिफ्राय गाहायाव होनाय आदबजों गुबुन-गुबुन जायो:
क)बेयो कमाण्ड इक’न’मिनि दिदोमथिखौ सिफायदोंमोन।
ख)कमाण्ड रांखान्थिया दारिमिनारि दिहुन्थाइनिफ्राय उन जालांदोँमोन नाथाय चीननि रांखान्थिया आबाद आरो दारिमिनखौ गावारि खालामनानै बेखौ मोनफिननो हादोंमोन।
ग) आथिखालनि चीननि रांखान्थिया गोदान फालांगियारि आयेन गायसनदोंमोन आरो जर’खा रांखान्थियारि ओनसोल सोरजिदोंमोन जायनि जाहोनाव गुबुन हादोरारि फालांगियाव गोजौ जौगादोंमोन।कमाण्ड रांखान्थिनि समाव गेजेर हायुंआरि फालांगिया एसेल’मोन आरो साफ्रोमबो सुबुंनि आयआ जोबोद बाङाइमोन।
10)इउर ‘पारि हादरफोरा गावसोरनि नैथि मुलुग दावहानि उन समनि जेंनाखौ सुस्रांदोंमोन इउर ‘पारि आफाद दानायनि नाजानायफोरखौं सुंदयै बिजिरथि हो।
फिन्नाय- 1945 मायथाइयाव नैथि मुलुग दावहा जोबनायनि उनाव, इउर ‘पनि. हादोरफोरा गावसोरनि रांखान्थिनि जोबस्रांनाय आरो साननाय आरो दाथायफोरखौ फोजोबस्रांनायजों मोगा-मोगि जानांदोंमोन, जायनि सायाव इउर ‘पखौ गायसननाय जादोंमोन । इउर ‘पनि हादोरफोरा नैथि मुलुग दावहानि उननि जेंनाफोरखौ गाहायाव होनाय आदबजों सुस्रांदोंमोन :
1) ‘मार्शल प्लान’ नि सिडाव आमेरिकाया इउर ‘पनि रांखान्थिखौ फोथांफिन्नो थाखाय राडारि हेफाजाब होदोंमोन।
2)आमेरिकाया नाट’नि सिङाव मोनसे गोदान जथाय रैखाथि दाथायबो सोरजिदोंमोन।
3)’मार्शल प्लान’ नि सिङाव सोनाबारि इउर ‘पनि हादोरफोरनि गेजेराव फालांगि आरो रांखान्थियारि आयदाफोराव हेफाजाब होनो थाखाय 1948 मायथाइयाव इउर’पनि रांखान्थियारि हेफाजाबनि आफादखौ गायसननाय जादोंमोन।
4) इउर ‘पियान इउनिय ‘नखौ 1992 मायथाइयाव मोनसे सरासनस्रा बायजोआरि आरो रैखाथि खान्थि, न्याय आरो नखर आयदाफोराव हेफाजाब होनाय आरो मोनसेल’ रां सोरजिनायनि थाखाय गायसननाय जादोंमोन।
बेयो समजों लोगोसे मोनसे रांखान्थियारि जथायनिफ्राय राजखान्थियारि जथाइसिम जौगाबोदों।
गाहायाव होनाय नाजानायफोरा इउर ‘पियान इउनियन जोनोम होदोंमोन :
1)राजखान्थियारि हेफाजाबनि थाखाय 1949 मायथाइयाव इउर ‘प काउन्सिलखौ गायसननाय जादोंमोन।
2)इउर ‘पनि रांखान्थियारि खौसेथिनि बिखान्थिया 1957 मायथाइयाव इउर ‘पनि रांखान्थियारि सुबुं समाजखौ जोनोम होदोंमोन।
3)गोजौआव मख ‘नाय बिखान्थिफोरा इउर ‘पियान पार्लियामेन्ट सोरजिनायजों लोगोसे मोनसे राजखान्थियारि गुवार महर मोननो हादोंमोन।
4) सभियेट ब्लकनि गोग्लैनाया इंउर ‘पखौ गोखै लामायाव लाबोदोंमोन आरो बेनि फिथाय महरै 1992 मायथाइयाव इउर ‘पियान इउनियन गायसननाय जाद्रोंमोन।
11) इउर ‘पारि आफादखौ मोनसे गोजौ थाखोनि गोहोम गोनां ओनसोलारि गौथुमा मा मा खालामो?
फिन्नाय- मोनसे सुपारनेशनेल आफाद महरै, इउर ‘पियान इउनियनआ मोनसे ओनसोलारि आफाद महरै रांखान्थियारि, राजखान्थियारि आरो रौनिया गोहोमखौ गाहायाव होनाय आदबजों लायो :
1. रांखान्थियारि गोहोम :
क) मुलुग फालांगियाव आमेरिकानि रुजुनायाव थाम गुन बांसिन बाहागो।
ख) बेनि रां इउर ‘पआ आमेरिकान डलारनि गोहोमनि थाखाय खैफोद सोमजिहोनो हागौ।
(ग) EU आ बुहुमनां फालांगि आफाद (डब्लिउ.टि. अ’) आव मोनसे गोनांथार ब्लक महरै खामानि मावो ।
2) राजखान्थियारि आरो राजगारावारि गोहोंमफोर :
क) इउ.पि.नि सानै सोद्रोमाफोर, ब्रिटेन आरो फ्रान्सआ इउ.एन. खान्थिफोरखौ गोहोम खोख्लैनो थाखाय रैखाथि आफादाव अरायथा मासि लायो।
ख) इउ.एन.एस.सि.नि गुबुन गुबुन अरायथा नङि सोद्रोमाफोरबो दंफायो।
ग) इउर ‘पियान इउनियनआ रौनिया गोहोखौ नागारनानै राजखान्थि आरो सावरायनायाव मोनसे गोहोम गोनां बिफाव लायो, थामहिनंबा सुबुं मोनथाय आरो आबहावायारि गाज्रि जानायनि सायाव चीनजों श्व.नि सावरायनाया मुंख’जाथाव।
2. रौनिया गोहोम :
क) EU नि जथाय रौनिया हान्जाफोरा बुहुमाव नैथि बयनिखुइबो देरसिन।
ख) रौनिया हाऩजायाव बेनि गासै खरसाया आमेरिकानि उनाव नैथि।
ग) बेनि सानै गोनांथार सोद्रोमाफोर- ब्रिटेन आरो फफ्रान्सआबो 550 परमाणु हाथियारफोरनि परमाणु गाखोनायजों मोगा-मोगि जायो।
घ) EU आ अखांमा आरो सुजाबथाय बिरोंदामिननि मुलुगनि नैथि बयनिखुइबो गोनांसिन फुंखा।
12. चिन आरो भारतनि नुजाबोनाय रांखान्थिफोरा से मिरुवारि मुलुगखौ फेर-फाथिनो हानायनि गोहो दं। बुंफोरथिजों नों राजि जायोना ?
फिन्नाय भारत-चीन सोमोन्दोआ मुलुगनां राजखान्थियाव जौगाफुनाय रांखान्थियारि गोहो महरै आरो गुसु दावहानि जोबनायनि उनाव एसियानि रांखान्थियाव मोनसे गाहाय बिफाव लानो थाखाय आदब खायदाजों खुंजानाय । बेखौ गाहायाव होनाय बिथायाव फोरमान खालामनो हायो :
- भारत आरो चीननि गोदान रांखान्थियारि खान्थिफोरा बिसोरनि रांखान्थिखौ दिदोमथिनिफ्राय सिफायबाय।
- जर ‘खा रांखान्थियारि ओनसोल सोरजिनाया बायजोआरि फालांगियाव सोमोनांथाव जौगाहोदोंमोन।
- चीनआ बुहुमनि जायखिजाया जायगायाव थोंजो गुबुन हादोरारि रां खाथायनायनि थाखाय बयनिख्रुइबो गोनांथारसिन थावनि जाबाय। बेनिखायनो, बेहा गुबुन हादोरफोराव गिदिर रां थिसननो गनायथि होनो थाखाय गुबुन हादोरारि सोलाय- सोल ‘नि थाखाय गोबां थिखानाय दं।
13) हादरफोरनि गोजोन आरो दावगानाया ओनसोलारि रांखान्थि गौथुमफोरखौ गायसननाय आरो गोखों खालामनायनि सायाव सोनारो। बे बुंफोरथिखौ जुक्ति होनानै बिजिर (जुक्ति हो)।
फिन्नाय – बे बिबुंथिया ASEAN ओनसोलारि फ’राम आरो इउर ‘पियान इउनिय ‘नखौ दिन्थियो, जेराव ASEAN ओनसोलारि फ ‘रामआ ओनसोलारि नांलायनायफोरखौ हाथियारजों सौग्रावलायनायाव बांहोनो नाङा होननाय सानदांथियाव बिथा खालामजानाय :
- ASEAN आ भिजन 2020 जो मोनसे ओनसोलारि आफाद महरै गोख्रैयै जौगागासिनो दं, जेराव गेजेर हायुंआरि सुबुं समाजाव मोनसे बायजोआरि नुनाय बिफाव दं आरो ओनसोलाव हेंथा-हेंसिफोरनि सायाव सावरायनायखौ थुलुंगा होनो थाखाय।
- ASEAN Regional Forum (ARF) आ रैखाथि आरो बायजोआरि खान्थिनि गोरोबलायनायखौ सामलायो।
- EU खौ सरासनस्रा बायजोआरि आरो रैखाथि खान्थि, न्याय आरो नख ‘रारि आयदाफोराव हेफाजाबनि बिथायावबो रां होनाय जादों।
- इउर ‘पियान इउनियन आबो जर ‘खायै सभियेट ब्लकनिफ्राय गोदान सोद्रोमा आरजिनाय समाव हेफाजाब होदों।
14)चिन आरो भारतनि गेजेराव नांलायनाय (बाथ्रा दान्थेलायनाय ) जेंनाफोरखौ सिनायथि हो। साबसिन मोजांसिनै खामानि मावलायनानि थाखाय बेफोरखौ माबोरै सुस्रांनो हायो ? नोंनि बोसोनफोरखौ हो।
फिन्नाय- चीनजों सोमोन्दोआ भारतनिफ्राय लोगोआरि इसाराफोरखौ मोनदांनो हायो मानोना भारतआ 1954 मायथाइयाव भारत-चीन सोमोन्दोखौ जौगाहोनो थाखाय मुंदांखा ‘पंचशील’ आव सागान होदोंमोन आरो जुथाइ हादोराव चीननि सोद्रोमा जानायखौ हेफाजाब होदोंमोन। थेवब्लाबो, 1957 मायथाइनि उनाव, भारत-चीन सोमोन्दोआव गुबुन गुबुन गोरोबलायै आयदाफोर सोमजिदोंमोन:
- 1962 मायथाइयाव, मैकमोहन लाइननि सिमा नांलायनायखौ लानानै रौनिया दाङाबाजिनि फिथाइ महरै चीनआ नाङा-फाङा दाबि खालामदोंमोन, जाय दा अरुणाचल प्रदेश आरो लद्दाखनि अक्साई चिन ओनसोलाव दं।
- 1950 मायथाइयाव चीनआ तिब्बतखौ दखल खालामनायनिफाय गोरोबलायै सोमजिदोंमोन, जायखौ भारतआ चीननि बेरेखायै हेंथा होदोंमोन।
- पंचशीलनि उनाव, 1962 मायथाइयाव भारतनि सायाव चीननि गाग्लोबनाया भारतनि गुवार ओनसोलफोरखौ दखल खालामनो थाखाय लाजिफोनांनाय सोमजिहोदोंमोन।
- पाकिस्ताननि परमाणु हाबाफारियाव चीननि हेफाजाबआबो फारागथि सोमजिहोदोंमोन।
- बांग्लादेश आरो म्यानमारजों चीननि रौनिया सोमोन्दोखौ भारतनि मुलाम्फाफोरनि बेरेखा महरै नायनाय जायोमोन।
गोजौआव मख ‘नाय गासैबो गोरोबलायै/नांलायनायफोरखौ बांसिन हेफाजाबनि थाखाय सुस्रांनो हायो-
- मोन्नैबो हादोरा गावसोरनि गेजेराव गोरोबलायनाय सानथौखौ फोथांफिनो थाखाय आरोबाव माखासे नाजाबावनांगौ।
- मोननैबो हादोरा उदखारि, परमाणु हारि आरो रांखान्थियारि फारागथिनि हेंथायै जुजिनो थाखाय आखाय हमलायनांगौ।
- मोन्नैबो हादोरा बुजिनाय आरो सन्मान जौग़ाहोनांगौ।
- बेनिखायनो, बिसोर सानैबो बिगियान आरो बिरोंदामिनआव हारिमुआरि -सोलाय-सोल’ आरो हेफाजाबनि सायाव गोरोबथायाव सागान होदों।
जोबोद गुसुं सोंथिनि फिननाय: गासै 1 नम्बर
1)चीनआ गेवलां दरजा खान्थिखौ नाजावदोंमोन।(नंगौ/नंङा)
फिननाय:नंगौ।
2)अपेन दरजा पलिसि (Open Door Policy) नि ओंथिया मा?
फिननाय:इं 1978 मायथाइयाव चीननि दिहुनथाय आरो आयखौ बांहोनायनि मोजांनि थाखाय गुबुन हादोरारि हाथायफोरखौ चीनाव रां थिसननो खाबु होनो थाखाय दें जियाओपिंआ चीनाव नाजावनाय खान्थिखौ अपेन दरजा पलिसि बुंनाय जायो।
3) इउरपियान इउनिय’ननि रांनि मुंङा…….।
फिननाय:इउर’ ।
4)चीनआव कम्युनिस्ट सोमावसारनायनि दैदेनगिरिया सोरमोन?
फिननाय:माउ-जे-दंग।
5) बबे हादोरखौ थामथि गुबुन गोहोनि मिरु महरै मिथिनाय जायो?
फिननाय:चाइना।
6) बबे बोसोराव चीनआ जुथाइ रायजो आमेरिकाजों सोमोन्दोखौ साबसिन खालामनो थिरांथा लादोंमोन?
फिन्नाय : 1972 मायथाइयाव।
7) बबे बोसोराव चीनआ ‘WTO’ आव हाबदोंमोन ?
फिन्नाय : 2001 मायथाइयाव।
8)भारत आरो चीननि गेजेराव माब्ला दावहा जादोंमोन ?
फिन्नाय : अक्ट ‘बर 1962 मायथाइयाव।
9) बबे बोसोराव इउर ‘पियान इउनिय ‘ना दाजादोंमोन?
फिन्नाय : 1992 मायथाइयाव।
10) ASEAN खौ बबे बोसोराव गायसननाय जादोंमोन?
फिन्नाय : 1967 मायथाइयाव।
11) ASEAN नि मोनसे थांखिखौ मुंख’।
फिन्नाय : रांखान्थियारि जौगानायाव गोसो होनाय ।
12) बबे बोसोराव आसियान ओनसोलारि फरामखौ गायसननाय जादोंमोन ?
फिन्नाय : 1994 मायथाइयाव ।
13) ASEAN नि आबुं महरा मा ?
फिन्नाय : Association of South East Asian Nations (खोला सानजा एसियान हादोरफोरनि गौथुम) ।
14) मार्शल प्लाना मा ?
फिन्नाय : नैथि मुलुग दावहानि उनाव इउर ‘पनि हादोरफोरनि रांखान्थियारि दाथायखौ फोथांफिन्नो जुथाइ रायजो आमेरिकाजों नाजावजानाय राहाखौ ‘मार्शल प्लेन’ बुंनाय जायो ।
15) OEEC नि आबुं महरा मा ?
फिन्नाय : Organisation of European Economic Co-operation।
16)ARF नि आबुं महरा मा ?
फिन्नाय : Asian Regional Forum ।
17) ECSC नि आबुं महरा मा ?
फिन्नाय : European Coal and Steel Community ।
18) आसियान बे आमा ?
फिन्नाय : आसियान बे आ गुमुरनि मोनसे सानदांथि, जाय नेमखान्थि नङि मोखां बेरेखा सौग्रावलायनाय आरो हेफाजाब।
19) भारतनि गाहाय मन्थ्रि राजिब गान्धीआ माब्ला चिन दावबायदोंमोन ?
फिन्नाय : 1988 मायथाइयाव ।
20) ASEAN नि सोदोमा हादोरफोरनि अनजिमाया बेसेबां ?
फिन्नाय : 10 ।
21) इउर ‘पियान इउनिय ‘ननि सोद्रोमाफोरनि अनजिमाया बेसेबां?
फिन्नाय : 24 ।
22) WTO नि आबुं महरा मा ?
फिन्नाय : World Trade Organisation (बुहुमनां फालांगि आफाद)।
23) इउ.एस. खाउरिनि मुङा…….।
फिन्नाय : डलार ।
गुसुं सोंथिनि फिन्नाय :गासै नम्बर : 2
1) ASEAN खौ माब्ला दानाय जादोंमोन आरो जागायजेन्नायाव बेहा साबैसे सोद्रोमाफोर दंमोन ?(2018)
फिन्नाय : ASEAN खौ 1967 मायथाइयाव दानाय जादोंमोन आरो गिबियाव बेयाव सा 5 सोद्रोमाफोर दंमोन।
2) इउर ‘पियान इउनिय ‘ननि गोहोमनि मोन्नै बिथिंखौ मुंख’।(2017)
फिन्नाय : रांखान्थियारि आरो रौनिया खोन्दोफोर।
3) भारत आरो चीननि गेजेराव 1962 मायथाइनि सिमा नांलायनाया गाहायै…. आरो सिम….जादोंमोन?
फिन्नाय : अरुणाचल प्रदेश आरो लाडाखनि अक्साई चिन।
4) गंथाम ASEAN सोद्रोमा हादोरफोरनि मुंफोरखौ लिर ।
फिन्नाय : इन्ड’नेसिया, फिलीपीन्स, भियतनाम बायदि बायदि।
5)भारतजों FTAD सागान होग्रा गंनै सोद्रोमा हादोरफोरनि मुंफोरखौ लिर ।
फिन्नाय : सिंगापुर आरो थाइलेन्ड।
6) इउर ‘पियान इउनियनआ माब्ला आरो बबे गोरोबथाजों
गायसनजादोंमोन ।
फिन्नाय : इउर ‘पियान इउनिय ‘नखौ 1992 मायथाइयाव मास्ट्रिचनि गोरोबथाजों गायसननाय जादोंमोन ।
7) एसियानि मोन्नै गोहोगोराफोरनि मुं लिर ।
फिन्नाय : भारत आरो चीन ।
8) ASEAN नि थांखिफोरा मा मा ?
फिन्नाय : (i) रांखान्थियारि जौगानायखौ गोखै खालामनाय ।
(ii) ओनसोलारि दिदोमथि आरो गोजोन गायसननाय।
9) इउर ‘पियान इउनियन दानायनि मोन्नै जाहोनफोरखौ लिर। (2012)
फिन्नाय : (i) हादोरफोरनि गेजेराव मोजां सोमोन्दो गायसननाय।
(ii) सोद्रोमा हादोरफोरनि गेजेराव रांखान्थियारि बिथिङाव हेफाजाब होनाय।
10) ASEAN रैखाथि गौथुमनि मोन्नै थांखि लिर।
फिन्नाय : (i) गोजोन, गोरोबलायनाय आरो रैखाथि लाखिनाय ।
(ii) गुबुन हादोरसाफोरनि इसिडारि खामानिफोराव आखाय होयै ।
11) चीनआ माब्ला आबाद खोन्दो आरो दारिमिनखौ गावारि खालामदोंमोन?
फिन्नाय : 1982 मायथाइयाव आबाद खोन्दो आरो 1998 मायथाइथाव दारिमिनखौ गावारि खालामदोंमोन।
12) चीनजों रां थिसनजानाय मोन्नै जुनिया ओनसोलफोरनि मुंफोरखौ लिर।
फिन्नाय : लेटिन आमेरिका आरो आफिका ।
13) इउरपियान इउनिय ‘ननि मोननै आखुथाय लिर।
फिन्नाय : (i) इउर ‘पियान इउनिय ‘ननि गासैबो रांफोरा फोसावजागासिनो दं। (ii) इउर ‘पियान इउनियनहा गावनि फिरफिला आरो हायुंआरि मेथाइ दं।
सोंथिनि फिन्नाय :गासै नम्बर : 4
1) भारत आरो चीननि सोमोन्दोखौ सावराय।
फिन्नाय : भारत आरो चीननि गेजेराव सोमोन्दोआ सिगांनिफ्रायनो जोबोद मोजांमोनब्लाबो नाथाय सम सोलायनायजों लोगोसे, बे सोमोन्दोआबो दाङाबाजियाव सोलायदोंमोन। भारत आरो चीननि सोमोन्दोखौ गाहायाव होनाय जाबाय :
(i) मोन्नैबो हादोरा गुबुन हादोरारि गोहोफोरखौ होखारनाय आरो एसियायाव गोजोन गायसन्नायाव हेफाजाब होनो सिगांबोदों।
(ii) बबेखानि, 1962 मायथाइनि भारत-चीन दावहाया मोन्नै हादोरनि गेजेराव सोमोन्दोखौ हेंथा होदोंमोन, नाथाय 1981 मायथाइयाव गंनैबो सिमा जेंनाखौ सुत्रांनो थाखाय सावराय लायदोंमोन, जाय सोमोन्दोआव जौगानायनि इसारा होयो।
(iii) चीन आरो भारत मोन्नैबो बेफार आरो फालांगिनि बिथिङाव हेफाजाब होबोगासिनो दं । जायनि गेजेरजों बिसोर गंनैबो भारत-चीन आरो चीन- भारतआव बेफार- फालांगि सालायगासिनो दं।
(iv) आथिखालनि समाव मोन्नैबो हादोरा मुलुगनिफाय उदखारिफोरखौ बोखारनायाव मोनसे सारिआव गसंना दं।
(v) आथिखालनि समाव रोगाथाय, सुंजोब, रांखान्थियारि हेफाजाब बायदिनि बिथिङाव हेफाजाबनि फिथाय महरै मोन्नै हादोरनि गेजेराव मोनसे मोजां सोमोन्दो गायसननाय जादों।
2) इउर ‘पियान इउनिय ‘ननि गोहोमनि मोन्नै बिथिंखौ सावराय। (2014)
फिननाय:
(1) रांखान्थियारि बिथिं :
(i) रांखान्थियारि बिथिडाव, इउर ‘पियान इउनियनआ मुलुग फालांगियाव जुथाइ रायजो आमेरिकानि रुजुनायाव थाम गुन बांसिन आवग्रिना दं।
(ii) बेनि अनगायैबो, इउर ‘पियान इउनिय ‘ननि इउर ‘आ आमेरिकानि ‘डलार ‘खौ फेरफाथिनो हादों।
(2) रौनिया बिथिं :
(i) रौनिया बिथिङाव, इउर ‘पियान इउनियनआ मुलुगनि नैथि बयनिखुइबो गोहोमगोनांसिन मासि आरो बेनि रौनिया खरसायाबो जोबोद गोबां।
(ii) इउर ‘पियान इउनिय ‘ननि मोन्नै सोद्रोमा हादोरफोर, ब्रिटेन आरो फ्रान्सआ परमाणु हाथियारनि मोनथाय दं, जेराव 550 परमाणु मिसाइलफोर दं।
3) चीननि प्रीमियार झोउ एन लाईजों दैखांजानाय ‘मोनब्रै गोदान मुगायारि खालामनाय’ थांखिफोरखौ लिर।
फिन्नाय : मोनब्रै गोदान मुगायारि थांखिफोरा जाबाय-
(i) आबाद
(iii) बिगियान
(ii) दारिमिनफोर
(iv) बिरोंदामिन।
4) इउर ‘पियान इउनिय ‘ननि मोन 4 सोद्रोमा हादोरफोरनि मुंफोरखौ लिर।
फिन्नाय-
i) फ्रान्स ii) जार्मानि iii) इटालि
(iv) लेन्ड
5) ASEAN Insight- 2020 नि सोमोन्दै गुसुङै लिर।
फिन्नाय : ASEAN insights खौ गाहायाव गुसुङै सावरायनाय जाबाय-:
(i) ASEAN insights -2020 आ जाबाय, बिनि सोद्रोमा हादरफोरा 2020 मायथाइयाव थांखिसिम सहैनायनि थांखि।
(ii) बेयो गेजेर हायुंआरि रांखान्थियारि राजखान्थियारि फोथाराव मोनसे
जर ‘खा बिफाव लाना गेजेर हायुंआरि फोथाराव हाबनो नाजायो। (iii) बेयो सावरायलायनायनि गेजेरजों ओनसोलाव नांलायनायफोरखौ सुत्रांनायाव गोसो होयो।
(iv) Insight-2020 आ गेजेर हायुंआरि फोथाराव आसियाननि थाखाय बायजोआरि नोजोरनि बिफावखौ थि खालामो।
6) EU नि गोहोमनि मोन 4 बिथिंफोरखौ मुंख’। (2016)
फिन्नाय : इउर ‘पियान इउनिय ‘ननि गोहोमनि मोन 4 बिथिंफोरा जाबाय-
(i) रांखान्थियारि बिथिं ।
(ii) राजखान्थियारि बिथिं ।
(iii) राजगारावारि बिथिं ।
(iv) रौनिया बिथिं बायदि बायदि।
बेफोर बिथिंफोरनि गेजेरजों, इउर ‘पियान इउनियनआ गासै बुहुमाव गावसोरनि गोहोमखौ फेहेरगासिनो दं आरो मोनसे गोख्रों थावनियाव सौहैबाय।
गोलाव सोंनाय फिन्नाय गासै नाम्बार:6
1) ASEAN आ मा ? ASEAN नि 3 खाम्फाफोरनि सोमोन्दै लिर। (2017)
फिन्नाय : ASEAN आ खोला-सानजा एसियानि हादोरफोरनि मोनसे आफाद, जायखौ 1967 मायथाइयाव बैंककआव गायसननाय जादोंमोन। ASEAN हादोरफोरा मोनथाम खाम्फा दादों। बेफोर जादों-
(i) एसियान रैखाथि गौथुम : एसियान हादोरफोरनि गेजेराव नांलायनाया हाथियार दैग्रा दाडाबाजियाव सोलायनाडा बेखौ रोखा खालामनो थाखाय ASEAN रैखाथि आफाद दानाय जादों।
(ii) एसियान रांखान्थियारि गौथुम : एसियाननि सोद्रोमा हादोरफोरा सिगांथिं आवगायनो हमबाय आरो रांखान्थियारि बिथिङाव गोहोम खोख्लैनो हमबाय आरो बे बिथिङाव एसियान रांखान्थियारि गौथुमनि माखासे थांखिफोरखौबो थि खालामदों। बिदिन्थि महरै, सुबुं समाजनि हाथाइ, दिहुन्थाइ, समाजारि आरो रांखान्थियारि जौगानाय।
(iii) एसियान समाजारि-हारिमुआरि गौथुम : बेयो गासैबो हादोरनि समाजारि आरो हारिमुआरि बिथिंजों मोजां सोमोन्दो लाखिनायनि गोनांथिनि सायाव गोसो होयो। जाय सोद्रोमा हादोरफोरनि गेजेराव खौसेथि लाखिनायावबो हेफाजाब होगोन।
2) SAFTA खौ मा थांखिनि थाखाय दानाय जादों ? SAFTA सानदांथिखौ आनजाद नाय। (2014)
फिन्नाय : खोला एसियाखौ मोनसे लांदां फालांगि ओनसोल बानायनायनि थांखिजों SAFTA खौ दानाय जादोंमोन ।
SAFTA सानदांथि :
i) सार्क सोद्रोमा हादोरफोरा 2004 मायथाइयाव पाकिस्ताननि इस्लामाबादाव खुंजानाय सार्कनि 12थि जथुम्मायाव गेजेर-ओनसोलारि फालांगि खान्थिखौ जौगाहोनो थाखाय SAFTA गायसननो थाखाय मोनसे गोरोबथायाव मुंसाइ होदोंमोन आरो सागान होदोंमोन आरो 1 जानुवारि, 2006 मायथाइनिफ्राय गोहोम गोग्लैदोंमोन।
ii) बेयो SAFTA नि गेजेरजों 2007 मायथाइसिमाव खोला एसियानि हादोरफोरनि फालांगियारि बेसेनखौ 20 जौखोन्दो बाङाय खालामनो थियारि खालामनाय जादों।
(iii) बबेखानि, भारतनि नसुंसेनि हादोरफोरा सन्देह खालामदोंमोन दि भारतआ SAFTA नि गेजेरजों गुबुन हादोरफोराव हाबगोन आरो बै हादोरनि समाजारि-रांखान्थियारि, राजखान्थियारि खान्थियाव आखाय होगोन (iv) आरोबाव, खोला एसियानि मोन्नै गोहोगोरासिन हादोर भारत आरो पाकिस्तानाव, बे खान्थिया दासिमबो जाफुंसार जायाखै। मानोना उदास्त्रिनि उननिफ्राय मोन्नैबो हादोराव दावराव-दावसि आरो हिंसाया सोलिबाय थादों।
सोंखारिनाय :
i) SAFTAनि सानदांथिखौ मावपुंनो थाखाय हादोरफोरनि गेजेराव बुजिलायनाय आरो हेफाजाबनि आंखाल दं।
ii) भारतनि बागै सन्देह’ थानायनि जाहोनाव, बे हादोरफोरा जेंनानिफ्राय उदां जानो हायाखै।
3) मोनसे रांखान्थियारि गोहो महरै चीननि जौगानायखौ सावराय। (2015)
फिन्नाय : मोनसे रांखान्थियारि गोहो महरै चीननि जौगानायनि सायाव सावरायनाय जाबाय-
i) 1970 मायथाइनि बोसोरफोरनिफ्राय, चीननि रांखान्थियारि बिथिडावव मोनसे गेदेर सोलायनाय जागायजेन्दोंमोन। बेनि फिथाय महरै, मुलुगनि गोबां सानथौगिरिफोरा बुंदोंमोन दि चिनआ 2040 मायथाइसिमाव आमेरिकाखौ बारलांगोन।
ii) 1978 मायथाइयाव चीनजों नाजावजानाय ‘लांदां दरजा’ खान्थिनि फिथाइ महरै गोबां गुबुन हादोरफोरा चीनआव रां थिसनदोंमोन आरो चीननि दिहुनथायखौ गोबां बिबांसिम बांहोदोंमोन। जाउनाव सुबुंफोरनि रांखान्थियारि थासारिया गोख्रों जादोंमोन।
iii) चीनआव सिनायथि होजानाय गावनि बायजोआरि फालांगि सेक्टरनि फेहेरनाय आरो जर ‘खा रांखान्थियारि ओनसोल होनायनि फिथाय महरै चिनआ रां थिसनगिरिफोरनि थाखाय मोनसे जोबोद गोनांथार ओनसोल जाबाय।
iv) लेटिन आमेरिका आरो आफिकानि गोबां बाहागोफोराव चीननि रां थिसननाय आरो हेफाजाबा जर ‘खा नोजोर बोनो हादों।
v) आथिखालाव चीनआव एसेबां गोबां गुबुन हादोरारि रां थिसननाय रां दं दि बेयो बुहुमनि जायखिजाया हादोराव गोबां बिबांनि रां थिसननो हायो।
vi) बेबादिनो, चीननि हायुंआरि आय आरो बेनि रांखान्थियारि थाथाया बेखौ बुहुमाव मोनसे रांखान्थियारि गोहो महरै गायसनदों।


