Chapter 2: Advance Bodo MIL Class 12 Solutions| Bodo Medium| बर’आव सावरायनाय थुनलाइ-Welcome to the Bodo Tutor Website. In this article, we are delighted to discuss the Class 12 Advance Bodo syllabus under the Assam Higher Secondary Education Council (AHSEC). Our focus will be on addressing all questions from the section ” बर’आव सावरायनाय थुनलाइ” in Chapter 2 of Class 12 Advance Bodo.

To assist students in mastering the Bodo subject and excelling in their exams, we have made every effort to provide accurate and comprehensive answers. This resource is designed to simplify learning and enhance understanding of the subject matter for students. We encourage students to not only benefit from our resources but also share the Bodo Tutor website with their friends. Your support and feedback inspire us to continue helping students achieve academic success in Bodo studies.
Unit 1 Chapter 2: Advance Bodo MIL Class 12 Solutions| Bodo Medium| बर’आव सावरायनाय थुनलाइ
गाहायनि सोंथिफोरखौ फंसे सोदोब एबा बाथ्राजों फिन हो (गासैनिबो नम्बरा 1)
1)प्रमद चन्द्र ब्रह्मआ सुजुनाय गांनै लाइसिनि मुं लिर।
फिन:प्रमद चन्द्र ब्रह्मआ सुजुनाय गांनै लाइसिनि मुंआ जाबाय-अलंबार (1938) आरो हाथरखि हाला (1940)।
2) बबे मायथाइयाव बर’ रावा सोलोंथाइयाव बिजों महरै गनाय जायो?
फिन:1963 मायथाइयाव बर’ रावा सोलोंथाइयाव बिजों महरै गनाय जादोंमोन।
3) अलंबार लाइसिनि सुजुगिरिया सोर?
फिन: अलंबार लाइसिनि सुजुगिरिया प्रमद चन्द्र ब्रह्म ।
4) सान मोखांङारि बिबार जानानै खन्थाइ बिजाबनि लिरगिरिया सोर?
फिन:सान मोखांङारि बिबार जानानै (1995) खन्थाइ बिजाबनि लिरगिरिया ब्रजेन्द्र कुमार ब्रह्म।
5) बर’ थुनलाइयाव बिबार मुगाया बबे मायथाइनिफ्राय जागायजेनो?
फिन: बर’ थुनलाइयाव बिबार मुगाया 1921 मायथाइनिफ्राय जागायजेनो।
6) बर’ थुनलाइनि सोरजिलु मुगाखौ बबे मायथाइनिफ्राय हमनाय जायो?
फिन: बर’ थुनलाइनि सोरजिलु मुगाखौ बर’थुनलाइ आफादनि जोनोमखौ 1952 मायथाइनिफ्रायनो हमनाय जायो।
7) बर’आव सावरायना थुनलाइ रायथाइयाव फोरमायनाय बादियैब्ला बर’ सावरायनाय थुनलाइयाव बिहोमा होसिननाय लिरगिरिया सोर?
फिन:बर’आव सावरायना थुनलाइ रायथाइयाव फोरमायनाय बादियैब्ला मनरन्जन लाहारियानो बर’ लिरगिरिफोरनि गेजेराव बांसिन सावरायनाय थुनलाइनि भाण्डारि होबाय।
8) बिक्रम ‘पेन नेम’ लानानै लिरनाय खन्थाइगिरिया सोर?
फिन: बिक्रम ‘पेन नेम’ लानानै लिरनाय खन्थाइगिरिया निलकमल ब्रह्म।
9) बर’आव सावरायना थुनलाइ रायथाइयाव मख’जाथाव आयजो लिरगिरिया सोर?
फिन:बर’आव सावरायना थुनलाइ रायथाइयाव मख’जाथाव आयजो लिरगिरिया जादों प्र.रेणु बर’।
10) इसान मसाहारिया गुबैयै मा हारिनि खन्थाइगिरि?
फिन:इसान मसाहारिया गुबैयै रमान्टिक खन्थाइगिरि।
11) चीन तिब्बती रावनि पण्डित सोरखौ बुंनाय जायो?
फिन: महीनि महन ब्रह्मखौनौ चीन तिब्बती रावनि पण्डित बुंनाय जायो।
12) गोदान बर’ मुंनि रायथाइखौ सोर लिरदोंमोन?
फिन:गोदान बर’ मुंनि रायथाइखौ मनरन्जन लाहारिया लिरदोंमोन।
13) सुंद’ सल’ लिरनानै मुंदांखा जानाय बर’ लिरगिरिया सोर?
फिन: सुंद’ सल’ लिरनानै मुंदांखा जानाय बर’ लिरगिरिया निलकमल ब्रह्म।
14) बर’ रावनि थुनलाइयाव द्रामातिक मन’लग थिसनजेनग्रा लिरगिरिया सोर?
फिन: सुरथ नारजारियानो बर’ रावनि थुनलाइयाव द्रामातिक मन’लग थिसनजेनग्रा लिरगिरि।
15) ‘फैफिन’ मुंनि खन्थाइ बिजाबनि लिरगिरिया सोर?
फिन: ‘फैफिन’ मुंनि खन्थाइ बिजाबनि लिरगिरिया रामदास बर’।
16) सोर बर’ लिरगिरिया आदबखौ लक्ष्मीनाथ बेजबरुवानि लिरनायजों रुजुनाय जायो?
फिन: मनिराम मसाहारि।
17) ‘अख्रां गंसे नांगौ’ खन्थाइ बिजाबनि लिरगिरिया सोर?
फिन: ‘अख्रां गंसे नांगौ’ खन्थाइ बिजाबनि लिरगिरिया ब्रजेन्द्र कुमार ब्रह्म।
18) ‘वर्डसवर्थ आरो मिथिंगा’ रायथाइनि लिरगिरिया सोर?
फिन: ‘वर्डसवर्थ आरो मिथिंगा’ रायथाइनि लिरगिरिया केशब चन्द्र ब्रह्म।
19) बर’आव मा रोखोमनि थुनलाइया जोबोर गेसें जानानै दं?
फिन:बर’आव सावरायनाय थुनलाइया जोबोर गेसें जानानै दं।
20) बर’ थुनलाइयाव एण्डेल एबा मिसनानि मुगाया माबे मायथाइनिफ्राय जागायजेनदोंमोन?
फिन:बर’ थुनलाइयाव एण्डेल एबा मिसनानि मुगाया आं 1884 मायथाइनिफ्राय जागायजेनो।
21) बिबार मुगानि जायखिजाया सानै रायथाइगिरिनि मुं लिर?
फिन:बिबार मुगानि जायखिजाया सानै रायथाइगिरिनि मुंङा जाबाय- प्रमद चन्द्र ब्रह्म आरो रुपनाथ ब्रह्म।
22) इसान मसाहारिनि खन्थाइफोरा गुबैयै मा हारिनि खन्थाइ?
फिन: इसान मसाहारिनि खन्थाइफोरा गुबैयै रमान्टिक खन्थाइ।
23) बर’नि राव आरो न’नि माइदां रायथाइनि लिरगिरिया सोर?
फिन: बर’नि राव आरो न’नि माइदां रायथाइनि लिरगिरिया जादों आनान्द राम मसाहारि।
24) खन्थाइगिरि आरो फावथिनागिरि महरै मुं मोननाय सासे बर’ थुनलाइगिरिनि मुं लिर?
फिन:खन्थाइगिरि आरो फावथिनागिरि महरै मुं मोननाय बर’ थुनलाइगिरिया जादों- कमल कुमार ब्रह्म।
25) बर’नि गिबि सुंद’ सल’नि मुङा मा?
फिन:बर’नि गिबि सुंद’ सल’नि मुङा जाबाय “फारि”।
26) सिमां फाग्ला आरो जान्था फाग्ला रायथाइनि लिरगिरिया सोर?
फिन:सिमां फाग्ला आरो जान्था फाग्ला रायथाइनि लिरगिरिया मणिराम मसाहारि ।
27) सुरथ नारजारिनि लिरनायफोराव मा रावनि गोहोम गोग्लैनाय नुनो मोनो?
फिन: सुरथ नारजारिनि लिरनायफोराव इंराजि रावनि थुनलाइनि गोहोम गोग्लैनाय नुनो मोनो।
28) केशब चन्द्र ब्रह्मनि गुबै थुनलाइ सावरायनाय लिरबिदांआ मा?
फिन:केशब चन्द्र ब्रह्मनि गुबै थुनलाइ सावरायनाय लिरबिदांआ जादों-वर्डसवर्थ आरो मिथिंगा।
29) बर’थुनलाइ आफादा मा मायथाइयाव जोनोम जानाय?
फिन:बर’ थुनलाइ आफादा इं1952 मायथाइयाव जोनोम जादोंमोन।
गाहायनि सोंथिफोरखौ फिननाय हो (गासैनिबो नम्बरा 2)
1) प्रमद चन्द्र ब्रह्म सुजुनानै दिहुननाय लाइसिफोरा मा मा? बेफोराव सोर सोर लिरगिरिया रायथाइल’ लिरदोंमोन?
फिन:प्रमद चन्द्र ब्रह्म सुजुनानै दिहुननाय लाइसिफोरा जादों-अलंबार, हाथरखि हाला आरो सानस्रि आरो मुस्रि। बेफोर लाइसिफोराव रायथाइल’ लिरनाय लिरगिरिया जादों-आनान्द राम मसाहारि।
2) ‘हाथरखि हाला’ लाइसिखौ सोर सुजुदोंमोन? बे लाइसियाव सेबखांजानाय आनान्द राम मसाहारिनि दोंनै रायथाइनि मुं लिर?
फिन:’हाथरखि हाला’ लाइसिखौ प्रमद चन्द्र ब्रह्मआ सुजुदोंमोन।बे लाइसियाव सेबखांजानाय आनान्द राम मसाहारिनि दोंनै रायथाइनि मुंफोरा जाबाय – बर’नि राव आरो ननि माइदां।
3) बर’आव सावरायनाय थुनलाइ रायथाइयाव फोरमायनाय बादिब्ला मनिराम मसाहारिया बर’ थुनलाइनि बाख्रियाव माबादि बिहोमा होलांदों?
फिन: बर’आव सावरायनाय थुनलाइ रायथाइयाव फोरमायनाय बादिब्ला रावखान्थि लिरगिरि आरो गोबां रायथाइनि भाण्डारि होग्रा मनिराम मसाहारिया बर’ आरो इंराजि रावै लिरो। असमिया थुनलाइनि मुंदांखा लिरगिरि रसराज लक्ष्मीनाथ बेजबरुवानि आदबजों ‘सिमां फाग्ला’ आरो ‘जान्था फाग्ला’ बादि फेस्ला रायथाइ लिरनानै माहारिनि फोथायखेबस’अगेन आखुफोरखौ बिथाङा गोसा गोसा थांखिदों। बेबादियैनो बिथाङा बर’थुनलाइनि बाख्रियाव बिहोमा होदों।
4) बर’आव सावरायनाय थुनलाइ रायथाइयाव मख’जानाय आयजो लिरगिरिया सोर आरो बिथां लिरनाय दोंनै रायथाइनि मुं लिर?
फिन:बर’आव सावरायनाय थुनलाइ रायथाइयाव मख’जानाय आयजो लिरगिरिया जादों रेणु बर’ आरो बिथां लिरनाय दोंनै रायथाइनि मुंफोरा जाबाय बाथौ धोरोमा जाथोसे फुजा आरो हिनजावफोरनि देलायनाय हुदा।
5) आनान्द राम मसाहारिनि लिरनाय दोंनै रायथाइनि मुं लिर।
फिन: आनान्द राम मसाहारिनि लिरनाय दोंनै रायथाइनि मुंफोरा जाबाय -‘बर’नि राव’ आरो ‘ननि माइदां’।
6) बर’ थुनलाइनि रेनेसा मुगा बुङोब्ला मा मिथियो?
फिन:’बिबार’ लाइसि जोनोम जानाय मायथाइ 1921 निफ्राय 1940 मायथाइसिम बिबार मुगाखौनो बर’थुनलाइनि रेनेसा मुगा होननानै मिथिनाय जायो ।खायसे खायसेया बे मायथाइखौ बर’थुनलाइ जोनोम जानाय 1952 मायथाइसिम हमनो नागिरो।
7) बिबार मुगानि दोंनै रायथाइनि मुं लिर।
फिन:बिबार मुगानि दोंनै रायथाइनि मुंफोरा जाबाय आनान्द राम मसाहारिनि लिरनाय ‘बर’नि राव आरो ‘ननि माइदां’।
8) एण्डेल मुगा माखौ बुङो ?
फिन: इं 1884 मायथाइनिफ्राय 1920 मायथाइसिम बर’ थुनलाइ जोनोम जानाय समखौनो एण्डेल मुगा बुंनाय जायो। एण्डेल मुगाखौनो बर’थुनलाइनि मिसनारि मुगा होननाबो बुंनाय जायो।
9) ‘बिबार’ नि सुजुगिरिया सोरमोन?
फिन: ‘बिबार’ नि सुजुगिरिया चतिस चन्द्र मसाहारि।
10) आनान्द राम मुसाहारिया सोरमोन ? (2015)
फिन : आनान्द राम मुसाहारिया बिबार मुगानि सासे रायथाइ लिरगिरि । प्रम’द चन्द्र ब्रह्म सुजुनाय ‘अलंबार’, ‘हाथरखि हाला’ आरो ‘सानसि मुस्रि’ लाइसिफोराव रायथाइल’ लिरगिरि महरै आनान्द राम मसाहारिनि मुखौ जो मख ‘नो हायो । बिथांनि रायथाइफोरा जादों ‘बर’नि राव’ आरो ‘ननि माइदां’।
11) प्रम ‘द चन्द्र ब्रह्मआ लिरनाय दोंनै रायथाइनि मुं लिर।
फिन : प्रमोद चन्द्र ब्रह्मआ लिरनाय दोंनै रायथाइनि मुंफोरा जाबाय ‘जोहोलाव दैमालु’ आरो ‘सोरबा’।
12) बर’ सावरायनाय थुनलाइयाव होनाय सुरथ नार्जारिनि बिहोमानि सोमोन्दै लिर।
फिन : सुरथ नार्जारिया थुनलाइनि सायाव मोजां दखल दंब्लाबो जों मिजिंथिनायबादि जखानि जायाखै होनना बुंजायो। बिथांनि सावरायनाय थुनलाइ सोरजिफोरा जादों ‘खन्थाइ आरो खन्थाइगिरि’, ‘सिमांनि सैनाय’ आरो ‘मुनि सितानाथ ब्रह्म चौधुरि (आदा)’ । थुनलाइनि बायदि बिथिंफोरखौ गुवारै सावरायनायनि खाबु दंमोनब्लाबो नार्जारिया सावरायनो लानाय आयदानि थुनलाइयारि समायनायखौल’ बेखेवनानै होनाय नुनो मोनो ।
13) नीलकमल ब्रह्मनि लिरनाय गांथाम सुंद’ सल’ बिजाबनि मुं लिर।
फिन : नीलकमल ब्रह्मनि लिरनाय गांथाम सुंद’ सल’ बिजाबनि मुंफोरा जाबाय – ‘हाम्रा गुदुनि मै’, ‘सिलिंखार’ आरो ‘सिरिनाय मान्दार’।
14) गुणेश्वर मसाहारिनि लिरनाय गांनै खन्थाइ बिजाबनि मुं लिर।
फिन : गुणेश्वर मसाहारिनि लिरनाय गांनै खन्थाइ बिजाबनि मुंफोरा जाबाय – ‘हा फिसा हौवा दाव’ आरो ‘फेरेंगा दाउ’।
15) रामदास बर ‘नि सावरायनाय थुनलाइ मोननै बिदिन्थि हो।
फिन : रामदास बर ‘नि सावरायनाय थुनलाइनि बिदिन्थि महरै
‘बर’ सुंद’ सल” आरो “आथिखाल बर’ खन्थाइ” बे मोननै रायथाइनि मुंफोरखौ मख’नो हायो।
16) बर’ थुनलाइयाव रायथाइ सोरजिनानै भाण्डारि होनाय ‘जायखिजाया सानै लिरगिरिनि मुं लिर।
फिन : बर’ थुनलाइयाव रायथाइ सोरजिनानै भाण्डारि होनाय जायखिजाया सानै लिरगिरिनि मुंफोरा जाबाय रुंसारि बिष्णु प्रसाद राभा आरो मनिराम मुछाहारि ।
17) बर ‘नि जायखि जाया सानै मिष्टिक खन्थाइगिरिनि मुं लिर?
फिन: बर’नि जायखिजाया सानै मिष्टिक खन्थाइगिरिनि मुंफोरा जाबाय-प्रमद चन्र्द ब्रह्म आरो रुपनाथ ब्रह्म ।
19)ब्रजेन्द्र कुमार ब्रह्मआ लिरनाय रायथाइ बिजाबफोरनि मुङा मा मा ?
फ़िन : ब्रजेन्द्र कुमार ब्रह्म लिरनाय रायथाइ बिजाबफोरनि मुंफोरा जाबाय-‘थुनलाइ आरो सानस्रि”, “रायथाइ हाला”, “नोजोर आरो सोरजि ” आरो ” थुनलाइ आरो थुनलाइ “।
20)मा खन्थाइ बिजाबनि थाखाय ब्रजेन्द्र कुमार ब्रह्मआ समेश्वरि ब्रह्म थुनलाइयारि बान्था मोनदोंमोन?
फिन : “ अख्रां गंसे नांगौ” खन्थाइ बिजाबनि थाखाय ब्रजेन्द्र कुमार
ब्रह्मआ समेश्वरि थुनलाइयारि बान्था मोन्दोंमोन।
21) रामदास बर ‘नि सावराय थुनलाइनि लिरबिदांफोरा मा मा?
फिन : रामदास बर ‘नि सावरायनाय थुनलाइनि लिरबिदांफोरा जाबाय- सुंद’ सल’ आरो आथिखाल खन्याइ ।
22)नीलकमल ब्रह्मनि मा मा लिरबिदांफोरखौ सावरायनाय थुनलाइन सिङाव खोखलैनो हायो ?
फिन : नीलकमल ब्रह्मनि सावरायनाय थुनलाइनि लिरबिदांफोरा जादों खैयामनि रुबायतः दावसिन नोजोरजों।
गाहायनि सोंथिफोरखौ गुवारै फिन हो : (गासैनिबो नम्बरा 4 )
1)मनरन्जन लाहारिया सावरायनाय थुनलाइयाव माबादि बिहोमा होदों रायथाइनि हेफाजाबै लिर। (2008, 3 नाम्बारनि, 2014, 3 नाम्बरनि )
फिन : नैनि जौथायनि गेजेर बाहागोनिफ्राय दिनैसिम थुनलाइ सिबिबोनाय, गाहायै रमान्टिक खन्थाइगिरि, रायथायगिरि, सुंद ‘सल’, सल’मा लिरगिरि मन ‘रन्जन लाहारियानो बर’ लिरगिरिफोरनि गेजेराव बांसिन सावरायनाय थुनलाइनि भाण्डारि होबाय-बेनि जाहोन महरै “गोदान बर” मुनि गांसे रायथाइ बिजाबखौ बिथाडा दिहुनबाय। दासिम बिथांखौ बर’ आरो इंराजि मोननैबो रावैनो रायथाइ लिरनाय नुनो मोनो। On Modern Bodo Poetry, Study of the Bodo Classics, On Bodo Jatra, Creative trend in Bodo Literature बायदि सावरायनाय लिरबिदांफोरा गुबुन गुबुन समाव ओंखारनाय लाइसिफोराव थाय थाय गोग्लैसोनानै दं । बेफोरखौ जथायनानै बिजाब महरै दिहुनोब्ला बर’ थुनलाइया गुबुन रावारि थुनलाइनि गेजेराव गुवारै गोसारनायनि लाम खाबु दं।
बर’ रावै लिरनाय बिथांनि सावरायनाय थुनलाइ सोरजिफोरा जादों इंराजि खन्थाइ आरो बर’ खन्थाइ : मोनसे रुजुनाय, दानि बर’ खन्थाइनि आयदा, थुनलाइनि गहेना, थुनलाइयाव मोगथांनि मोनदांथि, बर’ बेलाड, आनान्दराम मुछाहारिनि जांख्रिखांनाय, बर’ खुगा मेथायावं हाबा मेथाइ, बर’ खुगा मेथायाव गहेना, बेफोरबादि बर’ रायथाइनि बायदि आयदानि सायाव बिथाडा सावरायनानै बर’ थुनलाइनि बायदि बिथिंखौ संनो नाजादों । अदेबादिनि लाहारिया सुंद’ सल’ आरो सलमानि सायाव सावरायनाय जोंनि नोजोराव दाबो गोग्लैथ ‘वाखै।
बिथांनि थुनलाइ सावरायनायफोरा गुसुं, जाहोनाव बबेबा आयदाखौ सावरायनो लानायाव हरखाब बबेयावबा बबेयावबा सौथुनानै बुंनो गोनां दुलाम बाथ्रा थालाङो । होमब्लाबो बिथाङानो दासिम सांवरायनाय थुनलाइयाव बांसिन बिहोमा होसिननाय थुनलाइ सावरायगिरि होनना बुंनो हायो।
2) थुनलाइ सोरजिनायाव बर’ हिन्जावफोरनि बिहोमानि सोमोन्दै ‘बर ‘वाव सावरायनाय थुनलाइ रायथाइयाव माबादियै फोरमायदों लिर। (2009, 2013, 3 नम्बरनि )
फिन : थुनलाइ सोरजिनायाव बर’ हिनजावफोरनि बिहोमानि सोमोन्दै ‘बर’वाव सावरायनाय थुनलाइ’ रायथाइयाव एरैबादि फोरमायदोंदि बर’ थुनलाइ सोरजिनायाव बर’ हिनजावफोरा सोमोनांथाव उन जानानै दं । खन्थाइ दोंफा दोंनै एबा सल’ आरो रेजें आखुनि रायथाइ मोनफा-मोननै सोरजिनानैनो बिसोर बांसिन दावगानो नागारो। बेनि गेजेराव नाथाय सासे आयजो लिरगिरिया जोंनि नोजोरखौ बोगासिनो दं । बिथाङानो जाबाय- प्र. रेणु बर’। बिथांनि रायथाइफोरखौ फरायनानै नुनो मोनो- बिथाङा बर’ माहारिजों खाथि सोमोन्दो आरो गोथौ गोरबोजों सिनायथि दं । बर ‘नि रांखान्थि आसारखान्थिनि सोमोन्दै लिरनाय रायथाइनि अनगायैबो बर ‘नि माखासे रायथाइफोरा जादों- बाथौ धोरोमा जाथोसे फुजा हिन्जावफोरनि देलायनाय हुदा, सोलिलांनायाव गौरब बर’ कसारी माहारिनि सोदोमस्रि बायदि बायदि। बिथांनि रायथाइफोराव बाराद्राय बाहायनाय हारसा सोदोबफोरा फरायग्राफोरखौ एसे आख’-फाख’आव खोख्लैनो नागिरो। बेबादिनो ‘बर ‘वाव सावरायनाय थुनलाइ’ रायथाइयाव हिनजावफोरनि बिहोमानि सोमोन्दै फोरमायनायखौ सावरायनो हायो।
3)’बर ‘वाव सावरायनाय थुनलाइ’ रायथाइयाव महिनि महन ब्रह्मनि खोथाखौ माबादि फोरमायदों लिर। (2012, 3 नम्बरनि)
फिन: ‘बर’वाव सावरायनाय थुनलाइ’ रायथाइयाव महिनि महन ब्रह्मनि बाथ्राखौ रायथाइगिरिया गाहायाव होनायबादि फोरमायदों-चीन तिब्बती राव आयदानि पण्डित, बे आयदाखौ लानानै आमेरिका (1981) आरो चीन (1982) हादराव जानाय सेमिनाराव थान्दै महरै बाहागो लाहैनाय महीनि महन ब्रह्मआ ‘बिबार’ मुगानिफ्राय दिनैसिम रायथाइ लिरनायावनो नांथाबनानै दं। बिथांनि बांसिन रायथाइया बर ‘नि माहारि, खुगा थुनलाइ आरो हारिमुनि सोमोन्दै लिरनाय। बर’, असमीया, इंराजि, आरो बांला-बे मोननै रावयै लिरनाय रायथाइफोरा सम सम नुजानाय लाइसिफोराव थाय थाय जानानै दं। बिथांनि साननि फोरमायनाया स्राय, रोखा आरो राफोद। बिथांनि रायथाइफोराव जारिमिनारि बेसेन दं । नाथाय बिथांखौबो आबुं खुगा थुनलाइ सावरायनायाव आखाय होनाय जों नुनो मोनाखै। अदेवानि थुनलाइनि सायाव लिरनाय माखासे रायथाइ आरो महाकवि कालिदासनि मुंदांखा फावथाइ, ‘अभिज्ञान शकुन्तलम’ नि शकुन्तलाजों रुजुनानै हिन्जावफोरनि आखुखौ बिजिरनाय कालिदासनि ‘शकुन्तला’ आरो ‘हिनजावफोरनि आखु’ मुंनि रायथाइखौ नायब्ला महिनी महन ब्रह्मखौबो सावरायनाय थुनलायाव एसे आखाय होजेननाय नुनो मोनो।
4) बर ‘नि सावरायनाय थुनलाइनि सिनायथि होना लिर। (2015)
“एबा”
बर ‘नि सावरायनाय थुनलाइ सोरजिनायनि सोमोन्दै लिर ?
फिन : बर’ थुनलाइयाव सावरायथाइ थुनलाइनि बाथ्राखौ सावरायनो लायोब्ला बुंनांगोनदि बर’ थुनलाइ जोनोम जानायनि बेसेबा उनावसो बर’ थुनलाइयाव सावरायथाइ थुनलाइनि नेरसोनखौ नुनो मोनो। दासिमबो बेनि बिसाना आसि गान्थियाव सानजानाय बुंब्ला गोरोन्थि जानाय नङा। बर’ रावा फरायसालियाव बिजों महरै थिसनजानायनि उनावसो सावरायथाइ थुनलाइनि नेरसोनखौ बर’ थुनलाइयाव एफा एनै नुनो मोनो। सावरायथाइ थुनलाइयाव बांसिन बिहोमा होसिननाय लिरगिरि महरै मनरन्जन लाहारिनि सावरायथाइफोरनि बाथ्राखौ मख’नो हायो।सावरायथाइ थुनलाइयाव खोख्लैनो हानाय बिथांनि सोजिफोरा जादों- इंराजि खन्थाइ आरो बर’ खन्थाइः मोनसे रुजुनाय, दानि बर’ खन्थाइनि आयदा, थुनलाइनि गहेना, थुनलाइयाव मोगथांनि मोनदांथि, बर” बेलाड, आनान्द्रराम मुछाहारिनि जांख्रिखांनाय, बर’ खुगा मेथाइयाव हाबा मेथाइ, बर’ खुगा मेथाइयाव गहेना, -बेफोरबादि बर’ रायथाइनि बायदि आयदानि सायाव बिथाङा ‘सावरायनानै बर’ थुनलाइनि बायदि बिथिंखौ संनो नाजादों।
लाहारिनि उनाव बांसिन बिसाननि सावरायथाइ थुनलाइ सोरजिगिरि महरै ब्रजेन्द्र कुमार ब्रह्मनि मुंखौ जो मख’नो हायो। बिथांनि सावरायथाइ थुनलाइ सोरजिफोरा जादों-
थुनलाइ मुलुगनि सिखाव’, ‘खन्थाइगिरिनि मोनसे बदनाम-बेसे गोथौ’, ‘खन्थाइगिरिनि नोजोराव थैनाय’, अमर खैयाम आरो रुबायत’, ‘बर’ खन्थायाव प्रतीक’, ‘खन्थाइ सावरायगिरि आरो गाब’, ‘बर’ खन्थाइयाव मिथिंगा’, ‘मनरन्जन लाहारिनि खन्थाइ’, ‘रमान्टिक बिथिं’, आथिखाल खन्याइ : नाज़ावनाय आरो नेवसिनाय’, ‘मोगथांनि दाहा आरो ‘थुनलाइनि दाहा’, ‘बर’ खन्थाइयाव मिष्टिसिजम’, ‘लक्षेश्वर ब्रह्मनि ष्टाइल : मोनसे बिथिं’, ‘चमर ब्रह्म चौधुरिनि रादाब’ आरो ‘बर’ रमान्टिक खन्थाइ’ बायदि बायदि।
सोरजिलु थुनलाइ सोरजिगिरि कमल कुमार ब्रह्मनि आखायावबो दोंफा दोंने सावरायथाइ थुनलाइनि नेरसोन नुनो मोनो। बिथांनि थुनलाइयाव रहस्य सानथौ, बर’ थुनफावथाइ : बेनि मिथिनो गोनां आखुफोर, बर’ खन्थाइयाव इसान मसाहारिनि भाण्डारि – बेफोर सावरायथाइ थुनलाइनि मोजां बिदिन्थि । बर’ सुंद’ सल’नि सम्राट मुडै मिथिजानाय नीलकमल ब्रह्मनि आखायजोंबो सावरायथाइ थुनलाइनि नेरसोन नुनो मोनो। बिथांनि सोरजिफोरा जादों- खैयामनि रुबायद: दाउसिन नोजोरजों, सुंद’ सल’, गालिब गजल । बेबादिनो बर’ थुनलाइनि सावरायथाइ थुनलाइ सोरजिनायफोरनि सोमोन्दै फोरमायनो हायो।
5)’बर ‘वाव सावरायनाय थुनलाइ’ रायथाइयाव कमल कुमार ब्रह्मनि थुनलाइ सोरजिनाय खोथाखौ माबादि फोरमायदों लिर।
फिन: ‘बर’वाव सावरायनाय थुनलाइ’ रायथाइयाव कमल कुमार ब्रह्मनि थुनलाइ सोरजिनाय खोथाखौ एरैबादि फोरमायदोंदि- बर’ थुनलाइ आफादनि दैदेननायाव बर ‘खौ फरायसालियाव बिजों महरै थिसननायनि जेव्ला मुखुब, बै समाव बयनिखुइबो सोरजिसुला लिरगिरिया जादों कमल कुमार ब्रह्म । खन्याइगिरि आरो फावथाइगिरि महरै मुं मोननाय कमल कुमार ब्रह्मनि रायथाइ सोरजिनाया, गुबुन आयदानि रुजुनायाव जोबोद गेसें। बिथांनि ‘जारिमिननि बिखायाव बर’ थुनलाइ’, ‘बर’ फावथिनाः बेनि जोनोम’, ‘बर’ थुनफावथाइयाव खिनथिगासे थुनफावथाइ’- बेफोरबादि रायथाइफोरखौ थारै सावरायनाय थुनलाइयाव हमथावा, अदेबानि बर’। थुनलाइयाव बेफोर जारिमिनारि बेसेन गोनां रायथाइ । बिथानि सावरायनाय । थुनलाइनि गेजेराव ‘ थुनलाइयाव रहस्य सानथौ’, बर’ थुनफावथाय : बेनि मोनथिनो गोनां आखुफोर’ ‘बर’ खन्थाइयाव इसान मोसाहारिनि भाण्डारि बेफोरखौ हमजायो। नाथाय बे रायथाइफोरखौ फरायब्ला नोजोराव गोग्लैगोनदि बेफोर आयदाखौ लानानै एसे गुवारसिन आरो गोथौसिन सावरायनानै बिजिरनायनि खाबु थासेयावबो बिथाडा बारा आवगायाखै। बेबादिनो कमल कुमार ब्रह्मनि थुनलाइ सोरजिनि सोमोन्दै सावरायनो हायो।
6) ‘बर ‘वाव सावरायनाय थुनलाइ’ रायथाइयाव फोरमायनाय बादियै ब्रजेन्द्र कुमार ब्रह्मआ सावरायनाय थुनलाइयाव होनाय बिहोमानि सोमोन्दै लिर।
फिनः खन्थाइजों थुनलाइ सिबिनो लाजेननाय ब्रजेन्द्र कुमार ब्रह्मआ 1978 मायथाइनिफ्रायसो रायथाइ लिरनो लायो । बै समनिफ्राय लिरबोनाय गोबां रायथाइफोरा सम सम ओंखारनाय बायदिसिना लाइसिफोराव थाय थाय जानाने दं । गुबुन गुबुन आयदानि अनगायै बेनि सावरायनाय लिरबिदांफोरा जाबाय- ‘थुनलाइ मुलुगनि सिखाव’, ‘खन्थाइगिरिनि मोनसे बदनाम-बेसे गोथौ’, ‘खन्थाइगिरिनि नोजोराव थैनाय’, ‘अमर खैयाम आरो रुवायत’, ‘बर’ खन्थायाव प्रतीक’, ‘खन्थाइ सावरायगिरि आरो गाब’, ‘वर’ खन्थाइयाव मिथिंगा’, ‘मनरन्जन लाहारिनि खन्थाइ’, ‘रमान्टिक बिथिं’, आथिखाल खन्थाइ : नाजावनाय आरो नेवसिनाय’, ‘मोगथांनि दाहा आरो थुनलाइनि दाहा’, ‘बर’ खन्थाइयाव मिष्टिसिजम’, ‘लक्षेश्वर ब्रह्मनि ष्टाइल : मोनसे बिथिं’, ‘चमर ब्रह्म चौधुरिनि रादाब’ आरो ‘बर’ रमान्टिक खन्थाइ’ बायदि बायदि। नुनो मोनो बे लिरगिरिया खन्थाइनि सायावनो बांसिन सावरायनाय थुनलाइ सोरजिदों। गुबुन आयदा जेरै सुंद’ सल’, सल’मा बायदिनि सायाव सावरायाखै। बेबादिनो ‘बर ‘वाव सावरायनाय थुनलाइ’ रायथाइयाव फोरमायनाय बादियै ब्रजेन्द्र कुमार ब्रह्मआ सावरायनाय थुनलाइयाव होनाय बिहोमानि सोमोन्दै फोरमायनो हायो।
7) ‘बर ‘वाव सावरायनाय थुनलाइ रायथाइयाव फोरमायनाय बादियै नीलकमल ब्रह्मनि थुनलाइ सोरजिनायनि सोमोन्दै लिर।
फिनः नीलकमल ब्रह्मआ सुंद’ सल’ लिरनानै मुंदांखा जानाय बर’ लिरगिरि । दासिम बिथांनि सुंद’सल’नि बिजाबा गांथाम जाबाय- ‘हाग्रा गुदुनि मै’, ‘सिलिंखार’ आरो ‘सिरिनाय मान्दार’ । बेफोरनि अनगायैबो बिथांनि गोबां सुंद’ सल’ गुबुन गुबुन लाइसियाव ओंखारबाय । बिक्रम पेन-नेम लानानैबो – बिथाङा माखासे गोदान खन्थाइ लिरबाय । सुंद’ सल’ सोरजिनायावनो बांसिन गोसो होनानै बे आयदायाव आथिखाल गुवारसिन आवथा दखल खालामनानै लानाय नीलकमल ब्रह्मआ गुबुन गुबुन आयदानि रायथाइ सोरजिनायावबो आखाइ दं । बेफोरनि गेजेराव बिथांनि खैयामन रुबायत : दावसिन नोजोरजों, सुंद’ सल’, गालिब गजल बेफोरखौ सावरायनाय थुनलाइयाव हमनो हायो।
अमरनि रुबाइतनि सोमोन्दै सावरायनाया भुम थुनलाइयाव गोबां दंसै। अब्लाबो बेनि आखुथाइ, बेनि महर आरो साननिनि सोमोन्दै बिथांनि सावरायनाया बर’ फरायग्राफोरनि थाखाय मोजाडै मोनथिनो मदद होगोन। जायफोरहा सुंद ‘सल’ लिरनायाव गोसो दं आरो जायफोरा लिरनो लाजेन्दों, बिसोरखौ नीलकमल ब्रह्मनि ‘सुंद’ सल’ मुनि सावरायनाय रायथाइँया लामा दिन्थिगोन । मगल हादरमा (साम्राज्य) नि जोबथा सम्राट बाहादुर शाह आरो बेनि बिफा आकबर शाहनि राजदरबारजों सोमोन्दो थानाय, उर्दु आरो पार्ची रावनि खन्याइगिरि मीर्जा गालिब आरो बेनि गजलनि सोमोन्दै लिरगिरिया जोनो गुदि खौरां होदों ‘गालिब: गजल’ नि गेजेरजों। नोजोर होनो गोनांदि नीलकमलं ब्रह्मआ सावरायनायनि राफोद आखाइ थासेयावबो सोरबा बर’ लिरगिरिनि लिरबिदांखौ खेबखांनाने दासिम सावरायफोराखै। होमब्लाबो बर’ थुनलाइयाव नीलकमल ब्रह्मनि- बिहोमाया मख ‘जाथाव। बेबादिनों ‘बर ‘वाव सावरायनाय थुनलाइ ‘ रायथाइयाव फोरमायनाय बादियै नीलकमल ब्रह्मनि थुनलाय सोरजिनायनि सोमोन्दै सावरायनो हायो।
8) बर’ रायथाइ सोरजिनायनि बागै सुंद ‘यै फोरमायनानै लिर।
फिनः बर’ थुनलाइया खिलिनो लाजेननाय समाव थुनलाइनि गुबुन गुबुन आयदानि रुजुनायाव रायथाइ थुनलाइनि अनजिमाया जोबोर खममोनब्लाबो बिबार मुगानिफ्रायनो बर’ रायथाइ थुनलाइयाबो गद लाखाबायमोन होनना बुंनो हायो। प्रम ‘द चन्द्र ब्रह्मआ सुजुनाय अलंबार, हाथर्खिहाला, सानस्रि मुनि बायदि लाइसिफोराव सानैसो लिरगिरिया गोजौ माननि रायथाइ लिरनायनि नेरसोन नुनो मोनो। बेनि मादाव रायथाइयाल’ सोरजिनाय लिरगिरि महरै आनन्द राम मसाहारिनि मुंखौ मख’नो हायो । बिथांनि लिरनाय ‘बर’नि राव’ आरो ‘ननि माइदां’- बेफोर रायथाइनि लिरनाय ष्टाइल आरो सानस्रिखौ नायोब्ला बुंनो हायोदि बै मुगानि सानैसो लिरगिरियानो बर’ रायथाइ थुनलाइनि लामा एवस्रांजेनग्रा । बिदिन्थि महरै प्रम’द चन्द्र ब्रह्मनि जारिमिनारि बेसेन थानाय ‘जोहोलाव दैमालु’ रायथाइनि मुंखौ मख’नो हायो । बेनि अनगायैबो बिथांनि ‘सोरबा’ मुंनि रायथाइया गुबुन रावारि गोजौ थाखोनि रायथाइफोरजों में थाफानो समायो । बर’ रावखौ बिजों महरै थिसननायनि मुखुब समाव बइनिखुइबो सोरजिल थुनलाइ सोरजिगिरि कमल कुमार ब्रह्मआ बर’ रायथाइयाव होनाय बिहोमायाबो मख ‘जाथाव। बिथांनि रायथाइ जादों- ‘जारिमिननि बिखायव बर’ थुनलाइ’, ‘बर’ फावथिना: बेनि जोनोम’, ‘बर’ थुनफावथाइयाव खिनथिगासे फावथाइ’।
मनरन्जन लाहारिया सासे मख ‘जाथाव रायथाइ लिरगिरि। बिथांनि मख ‘जाथाव रायथाइ बिजाबनि सोरजिया जादों ‘गोदान बर”। बेनि अनगायैबो बिथांनि गुबुन गुबुन रायथाइफोरा जादों ‘इंराजि खन्थाइ आरो बर’ खन्थाइ : मोनसे बिजिरनाय’ ‘दानि बर’ खन्थाइनि आयदा’, ‘बर’ बेलाड’ बायदि बायदि। खन्थाइजों थुनलाइ सोरजिनो लाजेननाय ब्रजेन्द्र ब्रह्मनि रायथाय थुनलाइ सोरजियाबो मख’जाथाव । बिथांनि कुमार रायथायफोरा बांसिनानै सावरायथाइ आयदानि । बिथांनि रायथाइ सोरजिफोरा जादों- ‘ थुनलाइ मुलुगनि सिखाव’, ‘खन्थाइगिरिनि मोन॑से बदनाम-बेसे गोथौ’, ‘खन्थाइगिरिनि नोजोराव थैनाय’, अमर खैयाम आरो रुबायत’, ‘बर’ खन्थाइयाव प्रतीक’, ‘खन्थाइ सावरायगिरि आरो गाब’, ‘बर’ खन्थायाव मिथिंगा’ बायदि बायदि।
रायथाइ थुनलाइयाव आयजो लिरगिरिनि सोरजिथाइ महरै प्र. रेणु बर ‘नि रायथाइ सोरजिनायनि सोमोन्दै मख ‘नो हायो। बिथांनि रायथाइफोरा जादों ‘बाथौ धोरोमा जाथोसे फुजा’, ‘हिन्जावफोरनि देलायनाय हुदा’ । बिथांनि रायथाइफोराव बाराद्राय हारसा सोदोबफोरा फरायग्राफोरखौ एसे आख’- फाख’ खालामो । बेबादिनो बर’ रायथाइ सोरजिनायनि सोमोन्दै सावरायनो हायो।
9) बर’ खन्थाइ सोरजिनायनि बागै सुंद ‘यै फोरमायनानै लिर।
फिनः बर’ खन्थाइ सोरजिनायनि सोमोन्दै सावरायनो थाङोब्ला जो इसेयैब्लाबो गोजोननायजों फोरमायनांगोनदि, ‘बिबार’ मुगानि गेजेराव ओंखारनाय थुनलाइनि गुबुन गुबुन आयदानि रुजुनायाव गुबुन हारिनि थुनलाइयाव जानाय बादियै बर’ थुनलाइयावबो खन्थाइनि बिबाडानो बासिन। बेनि अनगायैबो माखासे खन्थाइफोरा गुबुन रावारि गौजौ थाखोनि खन्थाइफोरजों समानै रुजुजाथाव। बेफोरनि गेजेराव गुबैयै ईसान मसाहारिनि रमान्टिक खन्थाइफोर, रुपनाथ ब्रह्म, प्रमद चन्द्र ब्रह्म आरो मदाराम ब्रह्मनि रमान्टिकजों लोगोसे मिष्टिक साननि बेरखांनाय खन्थाइ माखासेनि
बाथ्राखौ मख’नो हायो। बिसोरनि अनगायैबो बिबार मुगायाव गोबां खन्थाइगिरिफोरा जेसेबां खन्थाइ सोरजिदों बेफोरनिं वांसिनानो हारि जांख्रिखांनाय आरो बरनायलु आखुनि । कालि कुमार लाहारिनि माखासे रमान्टिक आरो फेस्ला आखुनि खन्थाइफोरखौबो बेयाव मुख’नो हायो।
बिबार मुगायाव माखासे खन्थाइ सोरजिजानायनि उनावबो खन्थाइ थुनलाइनि सोरजिनाया बर’ थुनलाइयाव थाबथानानै थायाखै होनना बुंनो हायो। बिजाब महरै दिहुनजानाय खन्थाइफोरनि मादाव गुनेश्वर मसाहारिनि ‘हा फिसा हौवा’ आरो ‘फेरेंगा दाव’ खन्थाइ बिजाबनि मुखौ मख ‘नो हायो । बेनि अनगायैबो रामदास बर ‘नि ‘फैफिन’ खन्थाइ बिजाबा गांसे मख’जाथाव बिजाब। सुंद’ सल’नि सम्राट नीलकमल ब्रह्मआ बिक्रम पेन-नेम लानानै दोंनैसो गोदान बाहागोनि खन्थाइ सोरजिदों । मनरन्जन लाहारिनि माखासे खन्थाइफोरा रमान्तिक साननिनि । बेबादियैनो बर’ खन्थाइ सोरजिनायनि सोमोन्दै जों सावरायनो हायो।
10) बर’वाव सावरायनाय थुनलाइ सोरजिनायाव नुजानाय मोननैसो हेंथाफोरनि सोमोन्दै लिर।
फिनः बर’वाव सावरायनाय थुनलाइ सोरजिनायाव नुजानाय मोननैसो हें थाफोरनि सोमोन्दै जों गाहायाव होनाय बादियै सावरायनो हायो-
- गोरलै आरो गेसें थुनलाइ सोरजिनायनि जाहोनाव बेफोरनि सायाव सावरायनो हानायनि गुवार आवथा आरो खाबुनि आंखाल। फोरमान महरै नुनो मोनोदि जाय हारिनि थुनलाइया जौगासारनाय बिदि थुनलाइनि बेलायावसो सावरायनाय थुनलाइनि अनजिमायाबो गोबां । बिदिन्थि महरै इंराजि, बांला, हिन्दी आरो असमिया बायदि थुनलाइनि बाथ्राखौ मख ‘नो हायो ।
- थुनलाइनि गुबुन आयदानिखुइ सावरायनाय थुनलाइ सोरजिनाय हाबाया एरैनो गोब्राबखा । थुनलाइ सावरायनो थाखाय नांगौ गोबां आरो गोथौ गियाननि लोगोसे उदां गोसो, साननि आरो बिजिरनो हानाय गोहो आरो लोगोसे गावनि बिबुंथिखौ फोरमायनो हानाय गोहो, आर्ट, राव- आदब आरो ष्टाइल, खबाम, गहेना बायदि थुनलाइनि गोबां दालाइ आयदाफोरनि गियान। नाथाय बै समाव बर’ थुनलाइगिरिफोरा थुनलाइनि आयदा आयदासा थुब्रायनाय गुवार फोथाराव आगानल ‘सो होजेनदोंमोन।
- ‘बिबार’ एबा ‘बिबार’ मुगाखौ मख’नाय लोगो लोगोनो बै समनि हारि फोजाखांनो, फोसाबनो हाबिलास गोनां माखासे, फरायसाफोरनि दैदेननायाव जोनोम मोननाय ‘बर’ सात्र सन्मीलनी’ आरो ‘आसाम बर’ सात्र सन्मीलनी’नि बाथ्रायाबो गावनो गाव फैफायो। समनि फाखनाव जेरैबो गोग्लैसोना थानाय बर’ माहारिखौ दाफिननाय आरो बर’ हारिनि माखासे गाज्रि आखखौ बोसांनायनि थांखिजों बै समाव गांसे गांनै लाइसिनि गोनांथिखौ सानखांनानै ‘बिबार’, ‘जेनथखा’, ‘हाथखिहाला’ आरो ‘अलंबार’ बायदि लाइसिफोरजों लोगोसे गांफा गांनै बिजाबफोर दिहुनजादोंमोन । नाथाय बेफोर लाइसिनि गेजेरजों ओंखारनाय बर’ थुनलाइफोरा फरायसाफोरनि गोरलै गेबें आखाइनि सोरजिनायसो, गेदेमा थुनलाइगिरिनि सोरजिथाइ नङा। बेखायनो बै मुगानि लिरगिरिफोरनिफ्राय सावरायनाय: बादि गोबाब आयदानि थुनलाइ मिजिं खालामजाथावा।
- हारि फोसाबनो गोसो मोदोम होथाबनानै हांखुर जानाय फरायसा लिरगिरिफोरा गावसोरनि गौथुमारि हाबायाव नांथाबनानै थानो गोनां जानायलाय थुनलाइनि साधनायाव गोसो होनो समखौनो मोनाखैमोन।
- बै समाव बांसिन लिरगिरिफोरानो नायजाब लिरनायाव गोसो होसिननाय नुनो मोनो। बेफोरनि थाखायनो बै समाव सावरायनाय थुनलाइ नि अनजिमाया जोबोर खम होननानै जों सावरायनो हायो।



दावस्रि गोबा नागिरदों आं फिन्नाय खौ नानगौ मोन सार हरबा मोजां जागौ मोन
https://bodotutor.com/unit-iichapter-3advance-bodo-class-12-solutions-bodo-medium/